Bodem, ons natuurlijk kapitaal

29 juli 2020 door
Martin Doeswijk

Onlangs heb ik met een aantal collega’s beschreven hoe ‘het werk’ er medio 2022 bij Tauw uitziet: de werkplekken, het ontmoeten, de arbeidsvoorwaarden, het (minder) reizen en zo meer. Niet alleen een nuttige en leerzame oefening, het is ook heel leuk om te doen. Hoe zou dit er voor mijn eigen vakgebied Bodem en Ondergrond uitzien, vroeg ik me af. En heb toen direct de daad bij het woord gevoegd.

Een vroege blije herinnering met het wroeten in de bodem heb ik aan de schooltuintjes, waar ik als stadsjongetje in het voorjaar wekelijks naartoe ging. Of aan het maken van slidings op echt gras tijdens het voetballen. Ik stel me zo voor dat iedereen wel een paar mooie associaties met onze ondergrond heeft. De grond onder onze voeten is iets vanzelfsprekends en letterlijk een belangrijke basis voor ons bestaan.

Voor veel mensen is eigen grond met hierop een huis, hun grootste materiële bezit. We bouwen kantoren en fabrieken op de bodem en erin, bijvoorbeeld voor tunnels of parkeergarages. We gebruiken het als opslag voor energie en voor het wegwerken van kabels en leidingen, en we onttrekken er grondstoffen aan. Onze bossen (die voor zuurstof zorgen) en onze gewassen zijn gebaat bij een gezonde bodem, en het grondwater dat door de bodem gezuiverd wordt, gebruiken we voor drink- en proceswater.

Wat mij betreft moet die ‘vanzelfsprekendheid’ een stuk minder vanzelfsprekender worden. Immers, de bodem wordt onbarmhartig toegetakeld door vervuiling, het volstoppen met afval of uitputting door monocultuur. En het wordt dicht bestraat en geasfalteerd, waardoor het regenwater niet in kan zijgen.

In mijn oefening hoe het er in 2022 in mijn vakgebied uit zal zien, staat ‘De Bodem, ons natuurlijk kapitaal’, centraal. We zetten duurzame saneringstechnieken in om de bodem te reinigen door gebruik te maken van de natuur zelf. De grond die vrijkomt bij bodemwerkzaamheden wordt hergebruikt. En we zorgen er in onze ontwerpen voor dat (regen)water weer de gelegenheid krijgt om in de bodem te zakken.

Vanuit de andere vakgebieden kan hier eenvoudig bij aangesloten worden door de bodem minder uit te putten en erosie tegen te gaan (duurzame landbouw), door minder gebruik te maken van primaire grondstoffen (bouw) en vrijkomende bouwstoffen te hergebruiken (analoog aan het ontwikkelen van een bodem- en bouwstoffenkwaliteitskaart). In verengelst jargon wordt dit Land Stewardship genoemd, maar ik vind dat de term rentmeesterschap de lading ook goed dekt.

En nu ik tegenwoordig in een bosrijke omgeving woon, heb ik het contact met de bodem hervonden. Met het boren van weidepalen en het frezen van de plek waar straks de moestuin komt, komen die schooltuintjes lessen van weleer toch nog goed van pas!

 

Dit artikel is reeds verschenen in Cobouw

Heeft u vragen over dit blogartikel?

Leg uw vraagstuk voor aan onze experts, wij adviseren graag.