Een eerste blik op duurzaamheid binnen de aanbesteding en contractering

29 juli 2019 door
Hielke van der Aa

Werken aan (en leren over) het minimaliseren van klimaat- en milieu-impact waren mijn drijfveren om een jaar geleden bij Tauw aan de slag te gaan. Ook binnen vakgebieden die ik eerder niet kende, zoals de aanbesteding van GWW-projecten, blijkt dat hier tot mijn vreugde hard aan wordt gewerkt.

Voor mij was de impact van aanbesteding en contractering op milieu en klimaat tot voor kort nog onbekend. Reden genoeg om na te gaan bij mijn collega’s Chantal Schrijver (adviseur Contract en Aanbesteden) en Olle de Geest (adviseur Contract en Duurzaamheid) hoe aanbesteding en contractering een rol spelen binnen duurzame ontwikkelingen. Ik neem je graag mee in wat ik heb opgestoken!

DuboCalc

De milieu-impact in aanbestedingen en contracten wordt berekend aan de hand van DuboCalc, een online rekentool dat is ontwikkeld door Rijkswaterstaat. Deze tool berekent de MKI-waarde (Milieu Kosten Indicator) van de gebruikte materialen en uitvoeringsmethoden van het gehele project; van winning en productie tot aan sloop en afvoer. De (fictieve) prijs voor de milieu-impact volgt uit de resultaten van DuboCalc. Deze prijs dient te worden gecompenseerd of voorkomen, zodat de milieu-impact minimaal blijft. Chantal Schrijver: “DuboCalc is goed te begrijpen en gebruiken. De uitdaging zit in de grote hoeveelheid informatie over de materialen en uitvoeringsmethoden die je moet beheersen. In een aanbesteding is het daarnaast van belang om heel duidelijk en open te zijn over de uitgangspunten en onzekerheden in de berekeningen.”

Voorspelbaarheid

Het is niet altijd nauwkeurig te voorspellen wat de impact op het milieu is en hoe deze vermeden kan worden. Vooral in langdurige contracten zullen opdrachtgevers de aannemers wat meer vrijheid moeten geven. Olle de Geest: “Zo hebben we laatst een voorstel gedaan aan de Provincie Zuid-Holland om aannemers zelf hun duurzaamheidstrategie te laten bepalen voor een onderhoudscontract. Aan de hand van een paar representatieve scenario’s kan de aannemer dan laten zien hoe zij de milieu-impact van het werk meeneemt in het project. Deze scenario’s zijn onderdeel van BPKV-criteria en daarmee bepalend in de gunning.”

Rol van CO2

Onze voorkeur gaat uit naar het gebruik van de MKI-waarde als indicator voor de impact van een project op het milieu. Klimaatimpact wordt echter nog vaak enkel uitgedrukt in CO2-uitstoot. Het is ook mogelijk om met de data uit DuboCalc alleen de CO2-uitstoot van een project te bepalen in de aanbesteding. Dit kan soms nodig zijn, bijvoorbeeld wanneer men in een GWW-project wil bijdragen aan vastgestelde bestuurlijke CO2-doelstellingen. Chantal Schrijver: “Enkel CO2 meten is wat reductionistisch. Gelukkig speelt het hergebruiken van grondstoffen inmiddels ook mee en is duurzaamheid een steeds breder uitgedragen thema in infra- en GWW-projecten.”

Verantwoordelijkheid

Bij wie ligt de verantwoordelijkheid voor de reductie van de milieu-impact; bij de opdrachtnemer of -gever? In contracten moet zo duidelijk mogelijk vastgelegd worden bij wie de verantwoordelijkheid ligt. Maar is het wel eerlijk om slechts één partij de verantwoordelijkheid te geven? Olle de Geest: “In de basis is er een gezamenlijk belang. De inspanning ligt echter in veel gevallen voor het grootste deel bij de aannemer. Er zou wat meer aandacht voor mogen zijn in de uitwerkingsfase van plannen. Hier is het reduceren van de milieu-impact vaak nog niet voldoende geïntegreerd, waardoor een aannemer dit later nog moet optimaliseren. Vaak is het dan nog beperkt mogelijk om de milieu-impact aan te pakken.”

Aanbesteding en contractering sprak mij niet meteen aan, maar het blijkt cruciaal om duurzame ontwikkeling te bewerkstelligen. Bovendien zijn er mooie ontwikkelingen. Ik wil daar graag een bijdrage aan leveren en met behulp van Olle, Chantal en andere collega’s, gaat dat zeker lukken de komende jaren!

Heeft u vragen naar aanleiding van dit blogartikel?

Onze adviseurs staan u graag te woord!

Hielke van der Aa
T: +316 11525476
E:hielke.vanderaa@tauw.com
LinkedIn