Integraal, integraler of integraalst?

Joost de Jong

Overal om je heen hoor je dat ‘het integraal moet’. Ook één van de doelen van de Omgevingswet is ‘de fysieke leefomgeving samenhangend benaderen’. Klinkt goed natuurlijk. Meteen doen! Maar ik vraag me altijd af wat ‘integraal’ eigenlijk betekent? Integraal is toch het tegenovergestelde van sectoraal? En wanneer is het genoeg? Integraal, integraler of integraalst?

Integraal
Volgens Van Dale staat integraal voor voltallig of geheel. Tegenwoordig moet van alles integraal zijn. En ook iedere sector heeft het over integraal. Maar bedoelen ze daar wel hetzelfde mee? In de erfgoedsector, waarin ik een tijd gewerkt heb, spreekt men van integraal als archeologische, bouwhistorische en historisch-geografische elementen in samenhang worden bekeken. Dat is ook integraal, maar dat speelt zich nog af binnen één van de leefomgevingsthema’s. En als ze in de bouw spreken van integraal werken, dan bedoelen ze van ontwerp tot en met gebruik.

Integraler 
Een korte surftocht op internet levert ook genoeg integraals op! Op een site van de rijksoverheid stuit ik op de zin: ‘De uitwerking van integraal beleid is een integrale aanpak’. Daar is in ieder geval geen speld tussen te krijgen, maar dat terzijde. Als voorbeeld van integraal gezondheidsbeleid wordt effectieve preventie van overgewicht genoemd. Daarin is naast voorlichting over gezonde voeding en bewegen, ook een leefomgeving nodig die bewegen en gezond eten stimuleert. Is dit dan ‘integraler’, omdat zowel educatie als ruimtelijke inrichting een rol speelt?

En is een omgevingsvisie integraler dan een ouderwetse structuurvisie, omdat er ook aandacht wordt geschonken aan thema’s als bijvoorbeeld gezondheid en klimaat? Deze kwamen in de regel namelijk niet aan bod in een structuurvisie. Dus enkele paragrafen erbij en je visie is ineens een stuk integraler! Is dat het dan? Of moet binnen de gemeente ook die ene collega van duurzaamheid aanschuiven?

Integraalst
Volgens mij ben je pas het ‘integraalst’ bezig als je een omgevingsvisie of -plan opstelt dat werkelijk samenhangend is opgezet. De verschillende leefomgevingsthema’s moeten tegen elkaar zijn afgewogen en er zijn keuzes gemaakt tussen die belangen. Is de groei van agrarische bedrijven belangrijker dan de rustzoekende toerist of recreant? Of ga je gebruik van boerderijen als burgerwoning in het buitengebied toestaan, zolang de nieuwe bewoner accepteert dat de buurman boert en dat hierdoor sprake van geluids- en geuroverlast kan zijn? Dat soort afwegingen dus.

Het is natuurlijk niet zo eenvoudig. Desalniettemin hierbij een oproep om op z’n integraalst te werken als je een omgevingsvisie of -plan gaat opstellen. Laat niet iedere afdeling van je gemeente een paragraaf schrijven. En ga je visie ook niet opstellen zonder andere organisaties die wonen, werken en leven in diezelfde leefomgeving erbij te betrekken. Betrek het waterschap, de GGD, de bewonersvereniging, de ondernemers in je gemeente, het regionaal bureau voor toerisme, om er maar een paar te noemen. Bepaal gezamenlijk het belang van jullie leefomgeving en kies welk belang soms belangrijker is dan het andere belang. En stel jezelf de vraag: hoe integraal zijn we bezig? Integraal, integraler of integraalst.

Hoe kunnen wij u helpen?

Leg uw vraagstuk voor aan onze experts, wij adviseren graag.

Joost de Jong
T: +31 61 10 78 42 9
E:joost.dejong@tauw.com
LinkedIn
Joost de Jong