Moet flexibel? Kan flexibel! - Joost de Jong

Voor de één een feest, voor de ander een grote angst: de Omgevingswet maakt het mogelijk om meer ruimte te bieden voor ontwikkelingen. Fijn toch? Eindelijk de mogelijkheid om niet op voorhand alle initiatieven onmogelijk te maken; waar je vervolgens weer een uitzondering voor moet maken. Of krijgen we de gevreesde ‘Belgische toestanden’ waarin iedereen mag bouwen wat hem goed acht?

 

Een flexibel omgevingsplan

Eén van de uitgangspunten van de Omgevingswet is meer ruimte voor initiatieven. Dat wordt mogelijk gemaakt door een flexibel omgevingsplan vast te stellen. Eindelijk geen dichtgetimmerde bestemming meer, inclusief vast bebouwingspercentage en nokhoogte, om maar wat te noemen. Weg met het rigide bestemmingsplan en leve het omgevingsplan! Gooi alles maar open voor mooie ontwikkelingen. Het kan eindelijk met de Omgevingswet (en nu alvast met de Crisis- en herstelwet met het bestemmingsplan met verbrede reikwijdte). En daar maken verschillende gemeentes al dankbaar gebruik van voor gebieden die een transformatie zullen doormaken van bedrijven- of industrieterrein naar nieuwe woongebieden met bijvoorbeeld horeca, recreatie en groen. Denk aan Binckhorst in Den Haag en Strijp-S in Eindhoven.

Moeten en kunnen

Ik merk dat mensen die werken in de ruimtelijke ordening de mogelijkheden die de wet biedt ook weleens anders interpreteren. En dat het omslaat in angst dat het omgevingsplan flexibel moet zijn voor het hele gemeentelijk grondgebied. Hoe houd je dan de historische binnenstad fraai, hoe zorg je ervoor dat waardevolle natuur ook zijn waarde houdt en hoe laat je de hoognodige open ruimte tussen kernen ook open? Nou, gewoon met datzelfde omgevingsplan! Het essentiële verschil zit in de woorden ‘moet’ en ‘kan’. De wetgever zegt niet dat het omgevingsplan flexibiliteit moet bieden, maar dat dit kan. Dit betekent dat je nog steeds in sommige gebieden waar je een bepaalde kwaliteit wilt nastreven (historisch beeld, waardevolle natuur, openheid), dit in strikte regels kunt vastleggen. Daar zou ik het vooral doen!

Belgische toestanden of Gamma-schuttingen

Wél zou ik de oproep willen doen om het ook bij dit soort gebieden te houden en niet in de reflex te schieten om alles dicht te timmeren, zoals het al in het bestemmingsplan was dichtgetimmerd. Anders is het ook zo zonde van die wetswijziging! En laten we ook niet zo bevreesd zijn voor ‘Belgische toestanden’. We blijven een volk van netjes aangeharkte tuintjes, Gamma-schuttingen, voorkeur voor woningen in jaren ‘30 stijl, rooilijnen en strakke ordening. Zelfs onze natuur is gepland. Dus ook in onze omgevingsplannen zullen we nog veel strikt gaan vastleggen. En dat is voor sommige gebieden ook heel nuttig. Maar laat de rest dan lekker vrij!

Meer informatie?

Meer blogs over de omgevingswet?

Hoe kunnen wij u helpen?

Leg uw vraagstuk voor aan onze experts, wij adviseren graag.

Joost de Jong
T: +31 61 10 78 42 9
E:joost.dejong@tauw.com
LinkedIn
Joost de Jong