Starten met de warmtetransitie – dat vraagt lef

Alette Beerling - Huuskes

‘Zou je niet eerst bestaande woningen gaan isoleren?’ ‘Het model is nog niet compleet, het staat ter discussie onder wetenschappers.’ ‘In Amerika doen ze helemaal niets, de invloed van Nederland is minimaal.’ ‘De bedrijven verbruiken meer warmte dan woningen.’ ‘We gaan straks allemaal over op waterstof.’ Dit zijn geen uitzonderlijke reacties op het vraagstuk aardgasvrij wonen in 2050. Hoe kan het dat er zoveel discussie en weerstand is over de warmtetransitie? Warmtetransitie is een complex vraagstuk en de oplossingen zijn divers en nog volop in ontwikkeling. 


De opgave voor gemeentes!

Gemeenten staan voor de opgave om in 2021 hun eerste transitievisie warmte op te leveren. De regionale energiestrategie (RES) moet zelfs al eerder opgesteld worden. In de visie staat hoe een gemeente van plan is van het gas af te gaan, welke wijken eerst aan de beurt zijn en wat de alternatieve warmtebronnen zijn. Het is heel belangrijk om nu aan de eerste bouwstenen van de warmtetransitie te gaan werken. Niet alleen omdat er een Klimaatakkoord komt, fossiele brandstoffen eindig zijn en we van de aardbevingen in Groningen af willen, maar ook omdat we niet afhankelijk willen zijn van Poetin voor een warm comfortabel huis.

Samen werken aan warmtetransitie begint bij een gelijk kennisniveau. Kennis over de warmtevraag, de infrastructuur van warmte en alternatieve warmtebronnen. En dit gerelateerd aan de ruimtelijke inrichting van een gemeente. Dat is veel, maar als de hoofdlijnen duidelijk zijn kan men samen nadenken over een routeplan voor de transitie. Kennis en samenwerking nemen een groot deel van de weerstand weg. Voor gemeenten in de provincie Overijssel begeleidt Tauw sprintsessies om in twee dagen tijd bouwstenen te formuleren voor de transitievisie warmte. Dit doen we in samenwerking met DWA en Buro Loo.

Na een ochtend kennisdeling kijken verschillende organisaties en werkvelden samen naar de opgave in hun gemeente. Ze brengen de mogelijkheden en (meekoppel)kansen op buurtniveau in kaart. We kijken over de standaard CBS buurtgrenzen heen, iets wat een op zich staand model niet kan. Als basis gebruiken we gegevens als het bouwjaar van woningen, geplande nieuwbouwlocaties, de huidige energievraag en alternatieve warmtebronnen. Dit levert een kaart van de gemeente op met de best passende alternatieve warmtebronnen en de belangrijkste spelers voor de transitie, zoals de woningcorporatie of een bedrijf met restwarmte. In de avond presenteren de deelnemers de resultaten aan raadsleden, wethouders, bestuurders van woningcorporaties en andere lokale vertegenwoordigers. Deze stakeholders geven feedback op het resultaat van de eerste dag, waarmee de tweede dag een verdere uitwerking en verdieping plaatsvindt als basis voor de warmtevisie.

Het is zaak dat we nu starten!

We kunnen nog 10 jaar rekenen en discussiëren, maar het is zaak dat we nu starten en met elkaar de eerste stappen zetten in de warmtetransitie. Natuurlijk moeten we ook isoleren, besparen en opwekken, maar dat zegt niet dat we niet parallel moeten starten met een routekaart. Sterker nog, dit nemen we op in de routekaart. Het vraagt lef om al te starten zonder dat alle mogelijkheden bekend zijn en er elke dag nieuwe innovaties zijn. Omdat de ene buurt ingewikkelder is dan de andere ontstaat logischerwijs een fasering. De zogenaamde quickwins, zoals nieuwbouwwijken en gebieden naast bedrijven met een hoge temperatuur restwarmte (bijvoorbeeld datacenters), komen al snel boven aan de planning te staan. Evenals gebieden waar veel initiatieven lopen en draagvlak onder bewoners bestaat. Innovaties gaan door, zoals energie uit algen en waterstof, en daarmee kunnen warmtevisies elke 5 jaar verrijkt worden tot nog betere plannen. Laten we ons niet laten remmen door al deze ‘ja, maar’, maar deze discussiepunten parallel laten lopen. Anders halen we de klimaat- en energiedoelstellingen natuurlijk nooit. Het gaat allemaal heel snel, maar laten we met z’n allen met korte sprintjes meerennen in deze transitie.

 

Heeft u behoefte aan ondersteuning? 

Tauw ondersteunt gemeentes, provincies en overheden bij onder andere de ontwikkeling van warmtetransitievisies.

Bekijk onze energietransitiediensten

Heeft u vragen naar aanleiding van dit blogartikel?

Leg uw vraagstuk voor aan onze experts, wij adviseren graag.

Alette Beerling
T: +31 61 17 59 04 7
E:alette.beerling@tauw.com
LinkedIn
Alette Beerling