Transparant datamanagement: van deepfake naar deepfaith

17 december 2020 door
Ilona Kemeling

Vertrouw jij het nieuws nog, nu foto's en zelfs video’s worden gemanipuleerd? Wat begon met een beetje fotoshoppen, is uitgegroeid tot gemanipuleerde beelden die niet van echt te onderscheiden zijn. Wie ziet nog of het verschil tussen betrouwbare informatie en zogenaamde deepfakes? Deeplearning technologie zorgt bovendien voor steeds geavanceerder deepfakes. En een beetje selectief putten uit beschikbare datasets leidt al snel tot discutabele conclusies of zelfs alternative facts.

Ook de Europese Commissie ziet dit als een groeiend probleem en presenteerde deze week plannen voor het reguleren van grote technologiebedrijven. Deze plannen moeten ervoor zorgen dat online platforms strenger sturen op inhoud. De Europese Commissie wil waken voor (zelf)censuur en daarom moeten deze platforms ook transparanter worden over wat zij verwijderen. Dan snappen gebruikers waarom bepaalde berichten bovenaan hun tijdlijn staan terwijl ze andere berichten veel later of helemaal niet te zien krijgen. Platforms bepalen dit via algoritmes en moeten  openheid geven over hoe die algoritmes werken.

Tsunami aan informatie

Ook het vertrouwen in experts en organisaties zoals het RIVM, PBL en ook de WHO, is niet vanzelfsprekend meer. Tegenwoordig heeft iedereen toegang tot véél, en vaak tegenstrijdige, informatie. Big data klinkt aantrekkelijk maar kan ook leiden tot een tsunami aan informatie. Hoe zorg je dat je in deze informatiegolf het hoofd boven water houdt? Zoals we zien in de huidige coronapandemie, raak je gemakkelijk de weg kwijt in alle adviezen en onderzoeken die je online kunt vinden. Kritische burgers laten zich niet simpelweg leiden door de RIVM-adviezen, maar willen de onderliggende data kunnen inzien om zélf te bepalen of de adviezen wel betrouwbaar zijn.


Betrouwbare adviezen

Ook als TAUW moeten we onze betrouwbaarheid verdienen. Onze producten bestaan vaak uit tekeningen, grafieken en adviezen. Deze producten gebruiken opdrachtgevers om beleidskeuzes te maken. Niet zo vreemd dus dat betrokken burgers en bedrijven willen kunnen traceren welke data wij gebruikt hebben voor ons advies. Een voorbeeld hiervan zijn de Aerius stikstof berekeningen van het RIVM waarbij TAUW betrokken is. Door transparantie en traceerbaarheid van de gebruikte methodologie en brondata werken we aan dat vertrouwen. Wij delen onze databronnen en maken informatie met verschillende instrumenten toegankelijk voor verschillende doelgroepen. Zo maken we modellen in virtual reality zodat iedereen zich een beeld kan vormen van een technisch ontwerp. Of we leveren een geografische kaart waarop iedereen zijn eigen locatie kan selecteren om een beeld te krijgen van eventuele milieurisico’s.


Deepfaith door transparantie

Vertrouwen staat of valt met transparant datamanagement. Wij zijn open over de gebruikte brondata en de methodologie. Ook laten we zien hoe we de verzamelde data geïnterpreteerd hebben. Wij zijn van mening dat transparantie het verschil maakt tussen deepfake en ‘deepfaith’. We laten zien dat we data niet manipuleren maar deskundig duiden, en hopen zo uiteindelijk deepfaith te bereiken: een oprecht vertrouwen in ons advies. Zodat opdrachtgevers met een gerust hart een beslissing nemen. Een beslissing die bovendien goed uit te leggen is aan kritische bewoners en bedrijven.

Vragen over dit blogartikel?

Leg uw vraagstuk voor aan onze experts, wij adviseren graag.