Verhuisbericht levendbarende hagedis

08 mei 2020

Van bouwterrein op- en afrit naar geschikt leefgebied

De natuur is in volle gang, terwijl Nederland in ‘intelligente lockdown’ verkeert. Voor ecologen is dit hét seizoen om naar buiten te gaan. De ecologen van Tauw onderzoeken en beschermen dieren en planten bij zeer uiteenlopende projecten. Deze blogreeks neemt je mee op pad met de ecoloog. Elke blog laat een stukje zien van wat de ecoloog ziet, hoort en onderneemt, om ontwikkelingen door te kunnen laten gaan maar daarbij de natuur te beschermen!


Net als mensen, grijpen ook levendbarende hagedissen de eerste zonnestralen van het jaar aan om op te warmen. Eén van de plekken waar deze bijzondere soort voorkomt is langs de A67, op de bouwlocatie van een nieuwe op- en afrit.

Omdat levendbarende hagedissen beschermd zijn, was onze ecoloog Roel de Greeff, samen met een team van hagedissenvangers de afgelopen weken al vroeg op pad. Ze vangen de zonnende hagedissen om ze vervolgens een eindje verderop in een nieuw leefgebied uit te zetten. Maar dat is gemakkelijker gezegd dan gedaan.

Bekend terrein

“Zodra de zon de hagedis heeft opgewarmd, kan ik ze niet meer bijhouden” vertelt Roel bewonderend. En hij heeft toch al de nodige ervaring met het vangen van verschillende soorten hagedissen bij eerdere projecten. “Het belangrijkste is dat je weet hoe het beestje leeft. Hoe hij gebruikmaakt van de omgeving.”

De levendbarende hagedis gebruikt een donkere ondergrond, zoals stronkjes en grotere takken, om op te zonnen. En braamstruweel en bladeren zijn geschikte plekken om zich te verstoppen. En daar maakt de hagedis langs de snelweg A67 dan ook dankbaar gebruik van. De open bosrand in combinatie met de matig vochtige berm waar de nieuwe op- en afrit gebouwd wordt, is helaas precies zo’n plek. En daarom verhuizen we ze.

Schermen en hengels

Eerder plaatste de aannemer onder begeleiding van Tauw-ecologen al speciale schermen zodat de hagedis het projectgebied nog wel uit kan, maar niet meer in. Maar het vangen van de achtergebleven hagedissen is, door het terrein en de snelheid van de dieren, een grote uitdaging. Roel: “De hengel die we gebruiken komt dan goed van pas. We gebruiken een stropje van dik vislijn die we over het kopje van de hagedis heen schuiven. Vervolgens halen we de hengel voorzichtig omhoog. Het gewicht van de hagedis trekt het stropje dicht en ‘hebbes’! Alleen moeten ze dan wel even stilzitten. Het is belangrijk om de snelle dieren weg te vangen, aangezien die goede genen hebben. Maar ook een vrouwtje met veel eitjes in haar buik is zeer nuttig om te redden van de wielen van de bulldozers.”

Een unieke reptielsoort

Het gaat niet goed met de levendbarende hagedis in Europa. Het is dan ook niet voor niks dat de soort in Nederland als nationaal beschermde soort is aangewezen. Het is een unieke reptielsoort die eitjes in de buik uitbroedt. Net nadat de moeder de eitjes heeft gelegd, breken de eitjes open en komen de juvenielen levend ter wereld. Roel is daarom blij dat hij als ecoloog deze bijzondere soort kan helpen. Want ondanks dat hij vanuit ecologisch standpunt liever zou zien dat mensen een stukje omrijden (waardoor de nieuwe op- en afrit niet nodig zou zijn), is het fijn dat de constructie zich niet bij een dichte bronpopulatie bevindt. Het verhuizen van de hagedissen is een passende oplossing die zowel het belang van het project als de natuur behartigt.

Stroomlijning verkeersdruk

Provincie Brabant en de gemeente Veldhoven pakken de wegenstructuur aan om de afwikkeling van de toenemende verkeersdruk beter te stroomlijnen. Van Gelder legt de nieuwe op- en afrit aan. In opdracht van de aannemer voert Tauw de benodigde ecologische werkzaamheden uit. Voordat de aanleg van de op- en afrit van start kan gaan, moeten de ecologen volgens het protocol eerst twee keer een bezoek aan het plangebied brengen, waarbij ze geen levendbarende hagedissen meer mogen vinden. Maar voor het zo ver is, schat Roel in dat er nog de nodige veldbezoeken nodig zijn: “Ik zou wel eens een volle emmer willen wegbrengen. Het vangen is leuk, maar het loslaten is het mooiste om te doen!”

Heeft u vragen over dit blogartikel?

Leg uw vraagstuk voor aan onze experts, wij adviseren graag.

Susanne Boon
T: +31 61 51 79 01 6
E:susanne.boon@tauw.com
LinkedIn