Versneld realiseren van de duurzame leefomgeving, hoe doe je dat?

06 maart 2020 door
Sanne de Groot

We gaan een versnelling tegemoet en willen duurzaamheid concreet en expliciet meenemen in onze projecten. In nieuws en media wordt de urgentie van klimaatverandering en de transitie naar duurzaamheid continu geschetst. Politiek en bestuur zetten duidelijker in op thema’s als energietransitie, circulaire economie en klimaatadaptatie. En bewoners stellen bij onderhoud, herinrichting of ontwikkeling van een wijk steeds vaker vragen over de genomen duurzame maatregelen. Dit maakt dat projectleiders gericht op zoek gaan naar hoe ze duurzaamheid concreet kunnen maken.

Ze zoeken een heldere werkwijze waarmee duurzaamheid integraal wordt beschouwd, een behoefte die met toepassen van de Aanpak Duurzaam GWW beantwoord kan worden. De aanpak Duurzaam GWW en de instrumenten die daarbij horen worden steeds vaker ingezet in projecten. Steeds meer collega’s in de bouw en infra hebben van deze instrumenten gehoord. Toch merk ik dat het voor veel projectteams nog nieuw is om te werken met de Aanpak, en bijvoorbeeld om met behulp van het Ambitieweb met elkaar in gesprek te gaan over wat duurzaamheid nu betekent voor hun project. Projectteams en projectleiders die minder bekend zijn met het Ambitieweb vragen mij regelmatig wat zo’n duurzaamheidssessie nu oplevert.

Meerwaarde van een duurzaamheidssessie


Focus en een gezamenlijke definitie van duurzaamheid

Aan het begin van een sessie geven deelnemers regelmatig aan onvoldoende grip te hebben op het begrip duurzaamheid. Het wordt gezien als een breed begrip en daardoor vaag en ongrijpbaar.

Ook kan het zijn dat teamleden het beschouwen als hergebruik van materialen of plaatsen van zonnepanelen; een wel erg smalle benadering. Hierdoor kunnen de beelden over wat duurzaamheid nu is, sterk verschillen binnen een projectteam. 

Om te komen tot een gezamenlijk beeld van de betekenis van duurzaamheid is het Ambitieweb een mooie tool. Het maakt met de indeling in twaalf thema’s het vage begrip concreet of geeft inzicht in de verbreding van de smalle benadering. Je ziet direct dat duurzaamheid niet alleen over hergebruik van materialen gaat, maar ook om biodiversiteit en sociale vraagstukken.

Bekijk een voorbeeld van het ambitie

 

Het met elkaar in gesprek gaan wordt door deelnemers ervaren als verhelderend: “Het helpt om focus te krijgen in het project: we zien nu zowel de speerpunten als spanningsvelden beter”. Het concreet onderzoeken van de duurzame meerwaarde in het project levert een hoop inzichten op.

“Duurzaamheid wordt opeens concreet en blijkt vanuit heel veel invalshoeken relevant. Maar minstens zo belangrijk: het samen met collega’s nadenken over wat duurzaamheid betekent in ons dagelijkse werk heeft de samenwerking beter gemaakt en zorgde voor een gedeelde visie op duurzame gebiedsontwikkeling, onderhoud en beheer.”

Een ander gesprek

In een duurzaamheidssessie brengen we mensen met verschillende rollen en expertises en vanuit diverse organisaties bij elkaar. Het levert een ander gesprek op met collega’s die je al kent of met mensen die je vanuit projecten normaliter nooit spreekt. Zo herinner ik me  nog één van de eerste ambitiewebsessies die ik organiseerde. Ik ging de sessie samen met de secretaresse inplannen en toen ze de namen invoerde zei ze “wat een vreemde groep mensen nodig je uit, die zitten nooit bij elkaar in overleg”. Het samen brengen van medewerkers vanuit beleid, inrichting en beheer leverde in de sessie hele mooie uitkomsten en inzichten op.

Door in een vroeg stadium het gesprek aan te gaan over duurzaamheid ontdek je met elkaar de kansen en knelpunten die helpen om gerichte stappen te zetten en duurzaam resultaat te realiseren.

Verrassende ideeën voor maatregelen in je project

Door in een duurzaamheidssessie samen vanuit een ander perspectief naar je project te kijken kom, je op ideeën die je anders niet had gezien. “Zonder de duurzaamheidssessie was er niet gekeken naar extra duurzaamheidskansen, aangezien er dan eerder vanuit de standaard kaders gedacht zou zijn.”

Hieronder een greep uit duurzame ideeën (variërend van ‘out of the box’ tot direct te implementeren) die tijdens verschillende werksessies naar voren kwamen:

  • Een ‘out of the box’ idee voor een biologisch afbreekbare bouwweg, die na het bouwproject vanzelf ‘oplost’ en daarnaast ook nog eens de biodiversiteit in het gebied vergroot.
  • Hergebruikte materialen toepassen. In de Malderburchtstraat in Nijmegen (de duurzaamste straat van Nederland) werd 90 procent van de toegepaste materialen hergebruikt. Mede hierdoor is bij de reconstructie 48 procent minder CO2 uitgestoten en is er 54 procent circulariteit behaald ten opzichte van een ‘normale’ reconstructie. De aanpak was niet duurder en kon even snel.
  • Een gesprek met wijkbewoners over hoe zij en de gemeente Schiedam samen kunnen werken aan het verduurzamen van de wijk. Lees meer in het artikel van de Spalander (pagina 7):
  • De N470, één van de eerste CO2-neutrale wegen van Nederland, waar de energy wall (een energie opwekkend geluidscherm) is toegepast als één van de duurzame maatregelen.

Het gesprek met behulp van het Ambitieweb brengt verschillende inzichten en argumenten bij elkaar. Dit levert verrassende uitkomsten op en zorgt dat we met elkaar inzicht verkrijgen in wat het project te bieden heeft. Met het inventariseren en realiseren van duurzame maatregelen creëren we projecten om trots op te zijn.

Op naar duurzaam resultaat

Met deze voorbeelden wil ik laten zien dat duurzaamheid niet ingewikkeld of vervelend hoeft te zijn, maar dat het juist leuk en waardevol is. Door met elkaar een ander gesprek te voeren wordt de ‘waan van de dag’ doorbroken en ontstaan vernieuwende ideeën. Eén van de mooiste dingen die ik ervaar tijdens zo’n duurzaamheidssessie is het enthousiasme over hoe je met een ‘gewoon simpel project’ veel duurzame meerwaarde kunt toevoegen, en hoe er grip en een gezamenlijke route ontstaat voor het verduurzamen van de leefomgeving.

Zo leggen duurzaamheidssessies de basis voor het samen werken vanuit een ander perspectief. De aandacht voor zowel het duurzaam resultaat als de samenwerking binnen de groep levert plezier, verbinding en een gedragen eindresultaat op. Wij gaan voor een duurzame relatie en een duurzaam resultaat!

Meer weten over onze aanpak Duurzaam GWW?

Heeft u vragen over dit blogartikel?

Leg uw vraagstuk voor aan onze experts, wij adviseren graag.

Sanne de Groot
T: +31 65 52 55 87 0
E:sanne.degroot@tauw.com
LinkedIn