Wat paarden je leren over samenwerken met mensen

Sanne de Groot

Al van jongs af aan ben ik een paardenmeisje. Op mijn 17e kon ik, samen met mijn vader, het beheer van stadsboerderij Het Lachende Paard in Utrecht overnemen. Dolgelukkig, want een eigen weiland betekende een eerste eigen paard. Vanaf dat moment ben ik gestart met samenwerken met mijn paard vanuit Natural Horsemanship. Hierin staat het gedrag van paarden en mensen centraal en het is er op gericht om vanuit ontspanning, connectie en communicatie te werken aan partnerschap.

Maar hoe werkt dat dan eigenlijk, samenwerken met een paard? En wat heb ik daaraan op mijn werk, waar het in mijn rol als begeleider van projectteams gaat over samenwerken met mensen?

Vertrouwen en connectie vormen de basis

Het opbouwen van samenwerking begint bij vertrouwen en het aangaan van verbinding met de ander. Het gaat over elkaar goed leren kennen, te waarderen en aandacht te hebben voor hoe je elkaar kunt helpen en versterken. Dit is cruciaal voor een plezierige en succesvolle samenwerking, en vraagt van het begin af aan aandacht en energie om het op te bouwen en vast te houden.

Deze elementen staan ook centraal in de communicatie met paarden. Een paard is een vluchtdier, ze zijn alert op hun omgeving en bedreigingen, en slaan op de vlucht bij gevaar. Voor het opbouwen van partnerschap is het dan ook belangrijk dat je paard jou niet als bedreiging ziet. Werken aan vertrouwen is de eerste stap. Vertrouwen creëer je door als mens niet rechtlijnig te handelen, niet jouw eigen idee door te drukken, maar vooral te luisteren naar de reactie van het paard en daar naar te handelen.

Ook in de samenwerking met mensen liggen onderling vertrouwen en connectie aan de basis. Er is een situatie nodig waarin je naar elkaar luistert zonder oordeel. Er heerst een sfeer waarin mensen voelen dat de ander probeert hun standpunt te begrijpen. Waar mensen ruimte voelen risico’s te nemen, eigen zwakheden toe te geven, om zichzelf kunt lachen of besluiten mee te doen aan iets nieuws. Door elkaar eerst te leren kennen, oprecht naar elkaar te luisteren, interesse te tonen in de ander en niet voorbij te gaan aan gevoelens van twijfel of frustratie, ontstaat er vertrouwen en openheid.

In het begeleiden van groepen start ik ook regelmatig met de vraag: “Wat heb jij nodig om jezelf te zijn?.” De groepswensen haal je in een korte brainstorm op en vervolgens bespreek je met de groep dat we samen verantwoordelijk zijn voor het invullen van deze wensen. De wensen helpen om openheid en vertrouwen te creëren en dit gedurende de bijeenkomsten bespreekbaar te maken.

Beginnen met een verrassende ijsbreker kan ook de onderlinge verbinding vergroten. Een voorbeeld van een oefening die ik wel eens gebruik aan het begin van een duurzaamheidssessie is de ‘Guilty pleasure’. Door bij het voorstelrondje mensen te vragen wat hun guilty pleasure op het gebied van duurzaamheid is, ontstaat een andere dynamiek. Deelnemers zijn open over wat ze doen wat niet zo duurzaam is en waar ze een schuldgevoel over hebben, denk aan die verre vliegvakantie.  Met het delen van de dilemma’s, die voor iedereen herkenbaar zijn, worden veiligheid en verbinding in de groep vergroot.

Be happy or fix

Een paard reageert sterk op je intentie en lichaamstaal, het is dan ook belangrijk om goed te weten wat je nu eigenlijk wilt bereiken. Stel je wilt over een hindernis springen. Dan begin je met het maken van een helder plaatje van wat je wilt en verwacht. Met welk tempo benader je de hindernis, vanuit welke richting en over welke zandkorrel loopt je paard dan? En ook: wat doe je na de hindernis, met welk tempo en in welke richting? Als je het plaatje hebt, begin je met de uitvoering. Tijdens de uitvoering check je continu of deze past bij jouw plaatje. Are you happy? Wees trots en laat hem dat weten! Otherwise, Fix it! Raak vooral niet gefrustreerd, blijf kalm en verander iets om meer van het ontbrekende ingrediënt toe te voegen, bijvoorbeeld het bijstellen van het tempo of de richting.

Vertaald naar communicatie met mensen gaat het over managen van verwachtingen. Maak voor jezelf duidelijk wat je wilt bereiken en verwacht van jezelf en de ander. In tegenstelling tot paarden kunnen wij met elkaar praten, dus deel die verwachting ook met elkaar. Vervolgens check je voortdurend of de samenwerking verloopt zoals je verwacht. Happy? Wees blij en spreek je tevredenheid ook uit. Niet tevreden? Maak dan bespreekbaar dat het voor jou niet werkt en bekijk samen hoe je het kunt oplossen.

Wat ik hiermee doe?

Zelf ervaar ik veel overlap tussen mijn werk en hobby, en helpen ervaringen met mijn paard mij met regelmaat verder in mijn werk. De basisvaardigheden zijn heel nuttig in te zetten in communicatie en samenwerking met mensen, wanneer standpunten uiteen lopen of zaken niet gaan zoals ik had verwacht. Mijn paard leert mij altijd de communicatielijnen open te houden en de verbinding te zoeken. Juist wanneer het niet loopt zoals ik verwacht, gaat het er om dat ik niet in mijn eigen ideeën en proces blijf hangen, maar dit juist bespreekbaar maak. Om vervolgens vanuit dat gesprek de obstakels weg te nemen en samen op zoek te gaan naar alternatieven en wederzijds begrip. Dan lijkt het alsof paarden reageren als mensen, of is het andersom?

Hoe kunnen wij u helpen?

Leg uw vraagstuk voor aan onze experts, wij adviseren graag.

Sanne de Groot
T: +31 65 52 55 87 0
E:sanne.degroot@tauw.com
LinkedIn