Asbestonderzoek in de Gekanaliseerde Hollandse IJssel

De aanwezigheid van puin in de Gekanaliseerde Hollandse IJssel gaf aanleiding voor een gedegen asbestonderzoek. In opdracht van Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden (HDSR) bracht Tauw de verontreinigde waterbodem in kaart.

Vinden van hotspots

Bij het formuleren van de onderzoeksstrategie is alle ruimte en interpretatievrijheid binnen de geldende normen voor asbestonderzoek benut. In tegenstelling tot een volledig dekkend beeld met gemiddelde waarden, richtte het onderzoek zich op specifieke locaties om hotspots te vinden. Om de risico’s van baggerwerkzaamheden en de stortkosten van vrijkomende baggerspecie te bepalen, zijn juist die uitschieters van belang. Asbest komt namelijk bijna altijd sterk heterogeen voor.

Om een beeld te krijgen van de hoeveelheid puin werd met behulp van non-destructief onderzoek (grondradar) een gebiedsdekkende puinkaart gemaakt door Medusa Explorations bv. “We hebben de verdachte spots gevonden door optimaal gebruik te maken van historische gegevens en de data van Medusa,” vertelt Klaas Hoomans, projectadviseur bij Tauw. “Op de puinkaart zijn de ‘aantrefkans puin’ en de ‘aantrefkans asbest’ gecombineerd. Ook gegevens van dempingen, stortplaatsen, ingestorte oeverbeschoeiingen en bedrijvigheid langs de kades zijn meegenomen in de puinkaart.”

Aanwezigheid niet gesprongen explosieven

Er is in binnenstedelijk en landelijk gebied op zowel verdachte als onverdachte, puinhoudende en niet-puinhoudende locaties onderzoek gedaan. Bemonstering van de waterbodem werd uitgevoerd met een kraanschip. “Dit was een risico omdat uit onderzoek van AVG bleek dat er mogelijk niet gesprongen explosieven (NGE) aanwezig waren. Daarom werd de monstername waar nodig begeleidt door een NGE-deskundige.”

Resultaat

Op twaalf plekken is verontreiniging gevonden en in kaart gebracht. Samen goed voor ruim 6000 m3 door asbest verontreinigde waterbodem. Ook op onverdachte plekken kwam asbest voor. De sterk verhoogde gehalten (boven de interventiewaarde) bevonden zich echter alleen op plekken met een duidelijk aanwijsbare oorzaak zoals stortplaatsen, ingestorte walbeschoeiing, bouwvallen op de oever en, zoals op één plek het geval was, een voormalige asbestcementwarenfabriek.

Bij het baggeren wordt de verontreinigde waterbodem gesaneerd. “Dit betekent dat HDSR en aannemer rekening moeten houden met strenge veiligheidseisen en hoge afvoerkosten. Dankzij het onderzoek weten ze nu vooraf waar ze aan toe zijn en kunnen ze risico’s van tevoren goed inschatten.”

Gekanaliseerde Hollandse IJssel

De Gekanaliseerde Hollandse IJssel (34 km) is een kanaal tussen Gouda en Nieuwegein. Hoogheemraadschap de Stichtse Rijnlanden (HDSR) is sinds kort eigenaar en beheerder van het kanaal.

Contactpersoon: Klaas Hoomans