Nederland helpt Rio de Janeiro bij aanpak vervuiling Guanabara Bay

Een Nederlands consortium van overheid, bedrijven, kennisinstellingen en NGO’s heeft de handen ineen geslagen om de Brazilianen te helpen structureel hun vervuilde baai schoon te krijgen. Op 30 juni heeft een kleine delegatie - waaronder Tauw - het ‘Clean Urban Delta initiatief’ aangeboden aan de Staatssecretaris voor Milieu van de Staat Rio de Janeiro. Tegelijkertijd is deze samenwerkingsagenda gepresenteerd aan de Braziliaanse ambassadeur in Den Haag.

Vervuiling Olympische locaties

In augustus worden grote ‘test-events’ voor de Olympische en Paralympische Spelen in Rio de Janeiro georganiseerd. De Olympische locaties voor de watersport in Rio de Janeiro zijn nog altijd sterk vervuild. Veel sporters hebben hun zorgen geuit over de ‘plastic soep’ die in de Guanabara baai ronddrijft en ook het Lagoa Rodrigo de Freitas, waar tijdens de Spelen geroeid wordt, kampt met milieuproblemen. De Braziliaanse autoriteiten staan dan ook voor een geweldige opgave. Zij kunnen alle hulp gebruiken die ze uit het buitenland krijgen. Hierop inspelend, organiseerde het Nederlandse consortium en het Consulaat in Rio jongstleden maart een seminar met Braziliaanse stakeholders over een integrale en concrete aanpak. Als eerste stap sloten Nederland en de Staat Rio de Janeiro een ‘Memorandum of Understanding’ gericht op de monitoring van de vervuiling in de baai.

Duurzame aanpak

Het aanbod van Nederland is bijzonder vanwege de integrale benadering: niet dweilen met de kraan open, maar schoonmaken èn samen met de Brazilianen aan de slag gaan om de circulaire economie te creëren. Het afval en rioolwater dat nu voor de vervuiling zorgt, hoeft niet meer in de baai te belanden. Gerichte innovatieve projecten kunnen waarde uit afval genereren en voor nieuwe bedrijvigheid en werkgelegenheid zorgen. Een mooi voorbeeld van een concrete en duurzame aanpak!

De Wereldbank en de Inter-American Development Bank zijn zo enthousiast geraakt over de Nederlandse aanpak dat zij graag meedoen om de voorgestelde aanpak tot een succes te maken. De 20 concrete, innovatieve publiek-private projecten die worden voorgesteld, vragen wel een investering van Braziliaanse kant, maar kunnen op termijn voldoende waarde genereren om deze investeringen te laten renderen.

Innovatieve technieken Tauw

Tauw stelt twee innovatieve technieken voor die helpen bij het verwijderen van afval/zuiveren van het water in en rond de baai.
1. Een systeem dat plastic afval afkomstig uit rivieren en achterliggende delta’s snel een effectief invangt. De rivieren nabij Guanabara Bay worden gebruikt als open riool en afvoer van al het afval dat maar enigszins spoelbaar is.
2. Een systeem dat ervoor moet zorgen dat het rioolwater - dat in de haven Marina da Gloria (waar de Olypische Spelen van start gaan) wordt geloosd - naar het zoute, snel stromende zeewater wordt geleid, en dat vers water naar de haven wordt gestuwd waardoor stroming ontstaat.

Beide technieken zijn gebaseerd op de techniek van de baggerbuffer, waar vanuit Nederland - maar ook elders in de wereld - veel belangstelling voor is.

Rol Nederlandse overheid

Het Ministerie van Infrastructuur en Milieu heeft als initiatiefnemer en partner in het consortium in dit traject nauw opgetrokken met het de ministeries van Buitenlandse Zaken, Economische Zaken en het Consulaat-Generaal in Rio de Janeiro.

Dit initiatief past goed bij het streven van de Nederlandse overheid om een circulaire economie te bevorderen en de Nederlandse kennis en innovaties op dat gebied internationaal op de kaart te zetten.

Contactpersonen: Gustav Egbring en Esther van Rosmalen