Uniek visvriendelijk gemaal in Friesland

Jaarlijks sterven er miljoenen vissen in Nederland, doordat ze worden vermalen in de pompen van gemalen. Bij gemaal Offerhaus is dit nu verleden tijd. Dit gemaal bij Earnewâld in Friesland is het eerste gemaal in Nederland dat vissen ongeschonden laat passeren, zowel stroomopwaarts als stroomafwaarts.

In opdracht van Wetterskip Fryslân heeft advies- en ingenieursbureau Tauw gemaal Offerhaus uitgerust met een nieuw visvriendelijk systeem. Met dit visvriendelijke systeem levert Wetterskip Fryslân een bijdrage aan het bevorderen van een gezonde visstand. Net als ecologen en vissers maakt Wetterskip Fryslân zich zorgen over die visstand. De visstand is van grote invloed op de waterkwaliteit en schoon water is goed voor de visstand. “Daarom nemen wij actief maatregelen om de visstand op peil te brengen en zo de kwaliteit van het oppervlaktewater te verbeteren,” aldus Roel de Jong, dagelijks bestuurder van Wetterskip Fryslân.

Vispasseerbaar

Volgens Jaap van Raaij, projectmanager van Tauw, vormen de 3.000 gemalen die Nederland rijk is een gevaarlijke barrière voor vissen: “Stroomopwaarts lukt het vissen niet om een gemaal te passeren. Stroomafwaarts lopen vissen grote risico's: ze kunnen gedood worden of beschadigd raken door de snel draaiende onderdelen van de pompen. Op deze wijze sterven er jaarlijks miljoenen vissen in Nederland.”

Reguliere maatregelen om gemalen vispasseerbaar te maken zijn vaak kostbaar en garanderen niet altijd de veiligheid van alle vissen. Het nieuwe FishTrack-systeem van Tauw kan in bestaande gemalen worden ingebouwd en garandeert de veiligheid en ongehinderde migratie van vissen, zowel stroomopwaarts als stroomafwaarts.

FishTrack

Het visvriendelijke systeem, FishTrack, is bedacht en ontworpen door advies- en ingenieursbureau Tauw. Met het systeem kan vis ongeschonden door een gemaal zwemmen, zowel stroomopwaarts als stroomafwaarts. Voor het project is subsidie verleend door Agentschap NL in het kader van het Innovatieprogramma Kaderrichtlijn Water. Landustrie Sneek BV en aannemingsbedrijf J.J. de Vries hebben het project gerealiseerd.

De afgelopen maanden is gekeken of het visvriendelijke systeem werkt. Door vissen te merken konden vissen gevolgd worden bij hun trek door het gemaal van het boezemwater naar de polder. De conclusie is dat vissen het gemaal zonder problemen passeren. In het najaar breekt het seizoen aan dat vissen zoals paling weer vanuit de polder naar open water trekken. Ook deze trek wordt vanaf september gevolgd.

Contact persoon: Tom van der Weegen