Menu

Gasloos verwarmen door benutten van omgevingswarmte en -koude

Datum: 25-07-2017

Het terugdringen van ons gasverbruik is noodzakelijk om het klimaat te beschermen en om aardbevingen zoals in Groningen te voorkomen. In 2050 moet onze gehele economie van de fossiele brandstoffen af zijn, wil het kabinet. Maar waar halen we de warmte vandaan als er straks geen fossiel gas meer is? Naast duurzame bronnen als zon en wind, bieden warmte en koude in onze directe omgeving talloze kansen.   

In onze omgeving zit veel meer warmte en koude dan we ons realiseren. We beseffen vaak niet hoeveel warmte we dagelijks vanuit onze huizen en kantoren door het riool spoelen. Hetzelfde geldt voor warmte die we via onze industriële processen via de schoorsteen of het afvalwater lozen. 

Waar liggen kansen?
Om kansen op het gebied van omgevingswarmte en -koude in beeld te brengen, heeft Tauw een online kansenkaart ontwikkeld. Deze brengt - op basis van onze bebouwde omgeving - niet alleen de warmtebehoefte in kaart, maar ook de hoeveelheid warmte die we in diezelfde omgeving met z’n allen wegspoelen en/of wegblazen. Ook kijken we of bijvoorbeeld het oppervlaktewater warmte te bieden heeft. Of koude, want door klimaatveranderingen neemt juist de behoefte aan verkoeling steeds verder toe. De kansenkaart maakt vraag en aanbod op lokaal niveau snel inzichtelijk en vormt de basis om samen met de betrokken partijen aan de slag te gaan.

Praktijkvoorbeelden
We merken dat steeds meer partijen enthousiast zijn over de mogelijkheden om omgevingswarmte en -koude toe te passen. Hieronder enkele voorbeelden uit onze praktijk:

  • Het zwembad ‘t Bun op Urk wordt volledig gasloos verwarmd door warmte uit het riool te halen (riothermie). Het warmteoverschot in de zomer wordt bewaard voor de winter door gebruik te maken van warmte-koude opslag (WKO).
  • Bij het Vellesan College In IJmuiden is riothermie ingezet om de school te verwarmen en te koelen. Leerprestaties worden mede beïnvloed door het klimaat in de klas. Een koele klas draagt daar positief aan bij.
  • Voor het Centrumeiland in Amsterdam is een plan gemaakt om de nog te ontwikkelen woonwijk geheel gasloos te realiseren, waarbij het water uit het IJ mogelijk een rol kan spelen.
  • In de Benedenbuurt in Wageningen, een jaren ’30 wijk, wordt in 2019 het riool vervangen. Samen met bewoners, de gemeente, woningstichting, energiecoöperatie en universiteiten kijken we hoe we tegelijkertijd een duurzaam warmtenet kunnen realiseren om de wijk aardgasvrij te verwarmen.
  • Zwembad De Veldkamp in Wezep gaat verwarmd worden door warmtewinning uit het riool van aardappelfabrikant CelaVita. Tauw heeft hier de verantwoordelijkheid op zich genomen voor de warmtewinning en -leverantie voor de komende 20 jaar.

Ondanks het feit dat veel partijen enthousiast zijn over deze vormen van warmtewinning en -toepassing, is er ook nog terughoudendheid om daadwerkelijk tot realisatie over te gaan. Warmtewinning en -toepassing kent afhankelijkheden in vraag en aanbod. Verder is er ook procesafhankelijkheid van stakeholders. Op lokaal niveau zijn er nog weinig partijen die weten hoe ze dit succesvol moeten aanpakken. Tauw helpt bij het concreet maken van gasloos verwarmen.