Registratie kabels en leidingen bij bedrijven: ingewikkeld?

Frank Vrenken

Anno 2017 hebben we als mens al veel bereikt. We vliegen naar de maan, we surfen over het internet, we organiseren conference calls met mensen over de hele wereld alsof het niets is en daarnaast gebruiken we onze telefoon ook als camera, navigatiemiddel, spelcomputer en als afstandsbediening voor het licht, de verwarming en de auto.

De technologische ontwikkeling gaat maar door en steeds meer ‘communicatie’ gaat door de lucht, waar ‘vroeger’ altijd alles via de grond verliep. Gelukkig zijn kabels voor deze ‘draadloze’ communicatie al minder nodig. Maar er liggen nog genoeg kabels en leidingen in de grond en iedere dag komen er weer nieuwe bij. Zo ook bij bedrijven.

In het openbare gebied moeten al deze kabels en leidingen geregistreerd staan om schade bij graafwerkzaamheden te kunnen voorkomen. Maar hoe zit dat eigenlijk bij bedrijfsterreinen? Dat zijn geen openbare gebieden, of toch wel? Dat is de vraag die mij deze zomer heeft beziggehouden en waar niemand me nog een transparant antwoord op heeft kunnen geven. Het blijkt ‘ingewikkeld’ al die kabels en leidingen!

Mijn zoektocht naar een antwoord

Al toerende op mijn racefiets passeer ik wekelijks vele bedrijfsterreinen. Sommige liggen direct aan de openbare weg, sommige liggen achter een hek met een poort die al dan niet altijd open staat. Soms staat er een slagboom. Er zijn legio varianten en iedere keer als ik met mijn fietsclub weer een terrein voorbijfietste, hield het me bezig: moet hier nou wel of niet geregistreerd worden? Tijd voor een zoektocht, maar niemand kan het me vertellen. Dus als een soort ‘rijdende rechter’ ga ik ermee aan de slag en beknopt kom ik tot de volgende bevindingen*:

In de RION, de regeling bij de wet WION die de registratieplicht regelt (Wet Inrichting Ondergrondse Netten) zijn vrijstellingen van registratieplicht opgenomen. Voor een aantal kabels en leidingen geldt sowieso geen vrijstelling, dit betreft leidingen voor transport van gevaarlijke stoffen. Andere kabels en leidingen zijn vrijgesteld indien zij liggen ‘in grond die geen openbare grond is in de zin van artikel 1 van de Telecommunicatiewet. Lijkt helder, eens kijken wat dat inhoudt…

Hmm, artikel 1 van de Telecommunicatiewet blijkt niet te bestaan. Wel is er een artikel 1.1 waar ‘openbare gronden’ gedefinieerd zijn alsopenbare wegen met inbegrip van de daartoe behorende stoepen, glooiingen, bermen, sloten, bruggen, viaducten, tunnels, duikers, beschoeiingen en andere werken’. Aha, het is dus een openbare weg! Dacht ik…, maar wat is daar dan de definitie van?

Opgezocht in de ‘Wegenwet’. Die beschrijft in artikel 4 ‘De openbaarheid’. Een weg is openbaar als… Deze tekst zal ik hier niet herhalen, dat is een verhaal op zich. Wat overigens wel grappig is, is dat deze Wegenwet uit 1932 stamt en volgens mij is dit deel ‘van den tekscht uit het geschrift niet op eerderen tijden geactualiseerd’. Enfin, de definitie uit de Wegenwet doet me vermoeden dat een bedrijfsterrein in ieder geval níet onder die definitie valt. Oftewel het is geen openbare grond, zo lijkt het...

Ter verificatie leg ik mijn bevindingen voor aan de handhavende instantie, het Agentschap Telecom. Telefonisch geeft een ambtenaar aan: ‘Nee meneer, als een terrein openbaar toegankelijk is, dan dient er geregistreerd te worden. De Wegenwet staat hier los van, dus alleen terreinen met een mannetje aan de poort zijn vrijgesteld. Dit ter bescherming van graafschade’. En dat laatste snap ik, niemand wil schade. Maar in hoeverre moet ik dan kosten maken voor registratie van kabels en leidingen of riskeer ik een boete? Openbaar toegankelijk is immers weer wat anders dan wat ik in de wet lees? Voor die vraag verwees de ambtenaar me naar een jurist of de rechter. Aangezien ik dat aanvankelijk wat ver vond gaan, eerst maar even verder speuren.

Nog een keer de wet ingedoken en uitgekomen bij de toelichting op de RION. Die beschrijft onder andere een vrijstelling voor ‘boeren die drainagebuizen hebben gelegd of een supermarkt die een kabel heeft aangelegd om te voorkomen dat de winkelwagens buiten het eigen terrein worden gebruikt.’ Dus tóch geen gebieden die openbaar toegankelijk zijn?

Op de eigen website beschrijft het Agentschap in reactie op de vraag ‘Moeten kabels en leidingen op eigen terrein ook worden geregistreerd?’, het volgende: ‘Als de kabels en leidingen in niet-openbare grond liggen en voor eigen gebruik bedoeld zijn (dus niet ten behoeve van derden worden gebruikt) én als zij geen gevaarlijke stoffen bevatten, hoeven zij niet te worden aangemeld.’ Ook hier wordt niet gesproken over openbaar toegankelijk. Zou de ambtenaar me dan toch verkeerd hebben geïnformeerd?

En nu?

De zomer is inmiddels voorbij en ik ben weer veel bedrijfsterreinen voorbijgefietst, maar ik heb nog steeds geen duidelijk antwoord. Zeker op ‘openbaar toegankelijke’ terreinen is het in veel gevallen verstandig om te registreren, daar twijfel ik niet aan. Maar in hoeverre is het ook daadwerkelijk wettelijk verplicht en riskeer ik een boete als ik het verzuim? Dat heeft nog niemand me duidelijk kunnen vertellen.

Eerst ga ik maar mijn koffers pakken, want ik moet nog op vakantie. Ondertussen gaat een jurist tóch voor me uitzoeken hoe hij hier tegenaan kijkt. Ik ga nu eerst eens kijken hoe de bedrijfsterreinen in Frankrijk erbij liggen. Wordt vervolgd!

*Uiteraard is deze opsomming niet volledig. Er gelden nog meer mitsen en maren, we leven immers in een regelland, maar daarvoor was deze blog toch nét te kort.

Hoe kunnen wij u helpen?

Leg uw vraagstuk voor aan onze experts, wij adviseren graag.

Frank Venken
T: +31 65 12 24 71 7
E:frank.vrenken@tauw.com
LinkedIn