Van ‘duurzaam is duur’ naar een waarde(volle) benadering

28 september 2020 door
Ellen Stoppels

Het jaar 2020 is alweer over de helft. Wij vonden het daarom tijd voor een reflectiemoment: Hoe staat het met de vier transitielijnen van de Green Deal Duurzaam GWW? In deze vierdelige blogserie geeft ons team van duurzaamheidsadviseurs zijn blik op de transitielijnen. We richten ons op hoe de transitielijnen een plek hebben in projecten. Dit doen we vanuit onze brede praktijkervaring met de Aanpak Duurzaam GWW en het realiseren van duurzame doelen in projecten. In dit deel lees je meer over de transitielijn “Van kosten naar waarden”.

Hoe zat het ook alweer met die transitielijnen?

In 2017 startte de Green Deal Duurzaam GWW 2.0 met als doel het borgen van duurzaamheid in de hele aanbestedingsprocedure én het ontwikkelen van een duurzame aanpak aan de hand van projecten en praktijkervaringen. Een transitie is nodig om de ambitie - duurzaamheid is in 2020 een integraal onderdeel van alle spoor, grond-, water- en wegenbouwprojecten - te kunnen realiseren. In de Green Deal Duurzaam GWW 2.0 wordt de veranderopgave door partijen via de volgende vier transitielijnen uitgewerkt:

  1. Van kosten naar waarde
  2. Van reactief naar proactief
  3. Van uniek naar uniform
  4. Van alleen naar samen.


Transitielijn1: Van kosten naar waarde?

In deze blog staat de eerste transitielijn, van kosten naar waarde, centraal. Duurzaamheid zien als meerwaarde is een essentiële voorwaarde voor de transitie. Verduurzaming wordt nog te vaak gezien als een onderwerp dat er nog even bij moet en men soms (of  best vaak?) liever kwijt dan rijk is [pun intended].

Duurzame win-win-wins

Verduurzaming is een aanjager van innovatie. Innovatieve bedrijven zijn economisch weerbaardere bedrijven. Het levert iets op om iemand buiten je eigen kennis- of werkveld te spreken, nieuwe indrukken kunnen leiden tot nieuwe ideeën. Het meest inspirerend zijn voorbeelden van duurzame oplossingen die een win-win-win bleken te zijn.  Klimaatadaptieve maatregelen bijvoorbeeld, zorgen voor een effectievere afstroming van regenwater en maken een hemelwaterriool overbodig. Het levert wat op om niet de standaard oplossing te kiezen maar eens iets nieuws te proberen.

Prosperity in relatie tot People en Planet

Naast dat het zonde is dat duurzaamheid in zoveel projecten onderbelicht is, lijkt er in duurzaamheidssessies vaak meer aandacht te zijn voor planet en people thema’s. Bij duurzaamheid denken we niet gelijk aan vestigingsklimaat, wél aan ecologie en welzijn. Bovendien, hebben die prosperity thema’s méér aandacht nodig? Ja, juist met die duurzame bril. Om een duurzame sector te bereiken moeten people, planet en prosperity in balans zijn.

Dat de meer economische kant van het Ambitieweb onderbelicht blijft, is zonde. De kern van mijn enthousiasme voor duurzame projecten is dat het laat zien hoe goed het ook anders kan. Niet alleen beter voor de planeet, maar juist ook voor mens en economie.

Aandacht voor prosperity vanuit een duurzaam perspectief

De prosperity thema’s in het Ambitieweb zijn:

  • Vestigingsklimaat
  • Bereikbaarheid
  • Investeringen

Om de transitie van kosten naar waarden te realiseren moeten we deze thema’s juist extra duurzame aandacht geven.

Voor investeringen betekent dat het verder kijken dan enkel de directe (financiële) investeringskosten. Vanuit de groeiende aandacht voor circulariteit wordt dit gedaan met aandacht voor de gehele levensduur (van productie tot sloop/demontage). Het thema investeringen speelt daarom goed in op de wens om (duurzame) meerwaarde kwantitatiever te maken.   

Een duurzaam perspectief op bereikbaarheid en vestigingsklimaat is het makkelijkst in samenhang toe te lichten. Een weerbaardere gebiedseconomie hangt samen met een robuust mobiliteitsnetwerk, dat veel verder gaat dan bereikbaarheid met de auto. Nederlandse steden, met wijken waar mensen wonen én werken en waar de fiets vaak het prominentste vervoersmiddel is, zijn hier een lichtend voorbeeld van. We ervaren het kunnen wandelen en fietsen naar functies in de stad als vanzelfsprekend, maar dit is het niet. Onze leefbare en economisch gezonde steden zijn te danken aan Nederlandse stedelingen die in opstand kwamen tegen Amerikaanse verkeerskundige logica (lees er meer over op de Correspondent) en stedenbouwers als Jane Jacobs. Zij liet al in de jaren 60 zien dat een gemengde stad niet alleen leuker is maar ook veiliger en efficiënter.

Ambitieweb in samenhang beschouwen

Zo komen we terug bij het integrale plaatje: we moeten alle onderdelen van het Ambitieweb in samenhang beschouwen en los van de gebaande paden kijken naar prosperity, people én planet. Het blijkt vaak meerwaarde te hebben om stil te staan bij wat we echt willen, en hoe we deze thema’s elkaar kunnen laten versterken. Wij zijn verduurzaming liever rijk!

   

Aan de slag! 

Wilt u ook aan de slag met duurzaamheid binnen uw projecten? Lees meer over ons Stappenplan aanpak Duurzaam GWW. 

Ga naar de webpagina

Heeft u vragen naar aanleiding van dit blog?

Leg uw vraagstuk voor aan onze experts, wij adviseren graag.