Wadi’s in de polder: de klimaatadaptieve oplossingen van Betondorp

28 september 2021, Floris Harten

Het eerste project waar ik bij TAUW aan werkte was het klimaatadaptief inrichten van de wijk Betondorp in Amsterdam. Het project is nog steeds één van mijn favoriete projecten waar ik aan heb bijgedragen. Betondorp moest bestendig worden tegen intense regenbuien, moest vergroenen en een beter leefklimaat krijgen. De wijk Betondorp is uitdagend: hij ligt 5 meter onder zeeniveau en heeft een slecht doorlatende bodem met een hoge grondwaterstand. De gekozen oplossing voor Betondorp ligt niet voor de hand, namelijk een waterplein en verschillende wadi’s.

Over deze blogreeks

Wadi's kunnen een positieve invloed hebben op hittestress, droogte, neerslagoverlast, bodemkwaliteit, biodiversiteit en het leefklimaat van een gebied. In deze blogserie vertellen we elke 6 weken meer over de werking van wadi’s en welke invloed van ze hebben op hun directe en indirecte omgeving. Floris Harten vertelt in deze eerste blog meer over wadi’s zelf.

 

Een wadi in een polder, gaat dat goed?

Zeker weten! Door goed na te denken over de inrichting van de wadi en deze vanaf de bodem af op te bouwen ligt er nu een zeer goed functionerende wadi. Een wadi is niet alleen ontworpen om de wateroverlast aan te pakken, maar ook om de biodiversiteit en het leefklimaat in de wijk te verhogen.

Het ontwerpen van een wadi klinkt eenvoudig – een verlaging in onverhard oppervlak – maar blijkt in de praktijk lastig in te passen. En dan moeten ze ook nog (met enige regelmaat) worden beheerd.

Klimaatadaptatieve oplossingen zijn onmisbaar

De urgentie voor klimaatadaptatie groeit, bijvoorbeeld ook na de intense regenbuien van deze zomer. Deze groeiende urgentie en de druk om klimaatadaptief te ontwerpen is een goede zaak. Klimaatadaptieve doelstellingen krijgen een grotere en prominentere rol binnen het beleid van overheden. Terwijl ik zie dat er tegelijkertijd minder ruimte over blijft voor oplossingen op het gebied van wateroverlast, hitte, droogte én een betere leefkwaliteit.

Multifunctioneel gebruik van de ruimte

Deze uitdagingen bieden juist ook kansen om onze ontwerpen en plannen van onze ruimtelijke ontwikkelingen anders in vullen. Door de vaak geringe ruimte die we hebben in Nederland is het multifunctioneel gebruik van ruimte essentieel om klimaatadaptatie daar onderdeel van te laten zijn. Een wadi is wat mij betreft dé oplossing voor klimaatadaptatie in combinatie met multifunctioneel ruimte gebruik. Met verschillende inrichtingen kunnen namelijk meerdere gebruiksdoeleinden met een wadi worden bereikt: van speelplaats tot stadstuin en van berm tot park.

Knelpunten en toepassing

De laatste jaren merk ik dat de vraag naar het onderzoeken of herstellen van wadi’s sterk groeit, maar ook dat wadi’s niet goed functioneren. Dat wordt veroorzaakt door meerdere elementen. Bijvoorbeeld omdat de vegetatiekeuze niet passend is of omdat het beheer- en onderhoudsplan ontbreekt. Beiden zijn essentieel voor het functioneren van een wadi en om de functionaliteit ook te behouden. Om het functioneren van de wadi’s goed in beeld te brengen en hier ook leerpunten uit te halen hebben wij een stappenplan opgezet. In het stappenplan worden alle belangrijke facetten omtrent de wadi’s onderzocht, waaruit een beheer- en ontwerpplan volgt.

Meer wadi’s dan ooit!

Met de groeiende urgentie, verstedelijking en de klimaatadaptatie opgave die er is, is ook het belang en nut van de wadi’s gegroeid. In onze blogreeks over wadi’s vertellen we over de invloeden van wadi’s, over de belangrijkste uitgangspunten op het gebied van ontwerp, over het opstellen van beheer- en onderhoudsplannen en geven we bijzondere voorbeelden van toegepaste wadi’s. In de volgende blog gaan we in op de invloed van wadi’s op hitte en droogte.

 

Heeft u een vraag over dit blogartikel?

Leg uw vraagstuk voor aan onze experts, wij adviseren graag.