In 2050 moeten alle bodems in Europa gezond zijn. Begin juli is de Europese ‘Soil Monitoring and Resilience Directive’ gepubliceerd. Dit document past in de beweging van Europa naar een meer en strikter bescherming van natuur, gezondere bodems, schoner water en meer biologische landbouw. Het is een belangrijk document voor iedereen die met de bodem te maken heeft. De reden heeft de Europese commissie helder verwoord in de eerste zin van de richtlijn: ‘De bodem is een vitaal, uitputbare, niet vernieuwbare en niet vervangbare grondstof.’
De richtlijn zal van invloed zijn op (civiele) werkzaamheden in de stad, infrastructuur of landelijk gebied en beschrijft wat gezonde bodems zijn, hoe we dat kunnen meten en monitoren en wat we moeten doen om verontreinigingen tegen te gaan en hoe we de bodem weer gezond kunnen maken.
Voordat de richtlijn daadwerkelijk in werking treedt is er nog een lange weg te gaan, van onderhandelingen op de inhoud tot goedkeuring door alle lidstaten en implementatie in nationale wet- en regelgeving.
Wat ik van ganser harte hoop is dat de richtlijn een goed ‘geneesmiddel’ is om duurzaam bodem beheer praktisch handen en voeten te geven, waarmee we direct ook invulling geven aan de beleidsbrief Water en Bodem sturend.
Bij een geneesmiddel hoort een goede bijsluiter, die ik voor u heb geschreven:
Gezonde bodem is een essentieel levend systeem, levert ecosysteemdiensten en is een essentiële basis voor onze economie, gemeenschap en milieu. Gezonde bodems kunnen koolstof opslaan, zijn nodig voor gezond voedsel en het draagt bij om de nadelige gevolgen van klimaatverandering en extreme weersomstandigheden tegen te gaan. De harde werkelijkheid is dat meer dan 60% van onze bodems in Europa ongezond zijn.
Bij elke voorgenomen gebruik van de bodem dient u rekening te houden met de chemische, fysische en biologische kwaliteit van de bodem. Regel is dat de bodemkwaliteit in stand moet worden gehouden of moet verbeteren. Verstoring dient zoveel mogelijk tegen gegaan te worden en bij ingrepen die nadelige gevolgen hebben, dienen compenserende maatregelen genomen te worden.
Als iedereen op de wereld leeft zoals wij in Nederland, dan gebruiken we ruim 3 aardes per jaar. Gebruik dan ook niet meer ecosysteemdiensten, dan de aarde beschikbaar heeft.
Misbruik en/of overmatig gebruik van de bodem leidt onder andere tot verminderde gewasopbrengsten, gezondheidsschade, droogte, erosie en een verminderde weerstand tegen klimaatverandering.
De bodem is een uitputbare bron en ook de generaties na ons hebben gezonde bodems hard nodig. Met bovenstaand recept is dit zeker haalbaar. Ik maak me hard voor een snelle invoering, doet u mee?
Dit artikel is reeds verschenen in Cobouw
Leg uw vraagstuk voor aan onze experts, wij adviseren graag.
