Asbest? Weet waar de risico’s liggen in uw gebouw of bedrijf!

13 juli 2022, Erik Menkema

De aanwezigheid van asbest in toegepaste bouw- en andere materialen is een veel voorkomend probleem. Om het risico van blootstelling aan asbest te verminderen, is het Programma Asbest één van de speerpunten uit het jaarplan 2022 van de Nederlandse Arbeidsinspectie.

Weet waar de risico’s liggen: enkele voorbeelden uit de praktijk

Kort geleden sprak ik een manager van een industrieel complex. Hij was ervan overtuigd dat zijn gebouwen vrij waren van asbest. Toen ik hem op de vensterbanken wees in zijn eigen kantoor, begon hij toch te twijfelen. Met een opdracht voor een asbestinventarisatie heb ik zijn kantoor weer verlaten. Tijdens de uitgevoerde inspectie bleken de vensterbanken inderdaad asbesthoudend te zijn. Daarnaast hebben we nog diverse andere asbesthoudende toepassingen gevonden. De manager was geschrokken van deze bevindingen in zijn gebouwen. Had hij kunnen weten dat er asbest aanwezig was? Gezien het bouwjaar van het complex had dit zeker bekend kunnen zijn. Maar goed, iedereen heeft zo zijn eigen expertise. Gelukkig was er nergens sprake van een direct blootstellingsrisico, echter een risico zit in een klein hoekje. Bij onderhoudswerkzaamheden kan men – zonder het te weten – een asbesthoudende toepassing beschadigen, waardoor alsnog een blootstellingsrisico kan ontstaan. Nog te vaak zie ik dat er tijdens onderhoud of installatiewerkzaamheden door bijvoorbeeld een asbesthoudende plaat geboord wordt, of vinden we tijdens een asbestinventarisatie nog een voorraad met asbesthoudende materialen.

Tijdens inspecties van bijvoorbeeld fabrieksgebouwen komen wij nog steeds nieuwe asbesthoudende toepassingen tegen. Denk aan pakkingen, meszekeringen of zelfs een nieuwe rol met asbesthoudend koord. Altijd handig om op voorraad te hebben, maar vaak weet een opdrachtgever helemaal niet dat deze producten asbest bevatten. En aangezien het verboden is om dit soort toepassingen op voorraad te hebben, wordt geadviseerd om ze te verwijderen. In de meeste gevallen lukt het dan om de voorraad met een niet-asbesthoudende vervanger aan te vullen. Ook worden soms mooie toepassingen gevonden waarvan een deel uit asbesthoudend materiaal bestaat. Zo hebben mijn collega’s al eens een werk-/toonbank met asbesthoudend plaatmateriaal aangetroffen die bij aankoop van de woning was overgenomen omdat het een mooi antiek meubelstuk was, maar zonder dat eigenaar op de hoogte was van het asbesthoudende materiaal. Ander voorbeeld is een antiek schilderij dat een bewerkte asbesthoudende plaat bleek te zijn.

Asbestinventarisatie geeft inzicht in de risico’s

Op basis van de werkzaamheden die ik dagelijks samen met mijn collega’s uitvoer en alle waarnemingen in mijn vrije tijd, concludeer ik dat asbest nog op vele plaatsen aanwezig is. Vaak zonder dat men ervan op de hoogte is. Gezien de risico’s die asbesthoudende materialen met zich mee (kunnen) brengen, zou ik als eigenaar van een gebouw willen weten of er asbesttoepassingen aanwezig zijn.

"Ook als werkgever zou ik willen weten of mijn collega’s of derden mogelijk risico lopen op de blootstelling aan asbest. In het kader van zorgplicht en vanuit de Arbeidsomstandighedenwet is een werkgever verplicht om zorg te dragen voor een veilige (werk)omgeving."


Daarom beveel ik vaak een asbestinventarisatie aan. Dit is in mijn ogen namelijk de enige manier om te bepalen of er asbest in een object/ gebouw aanwezig is, en of er eventueel sprake is van een risicovolle situatie. Door een asbestinventarisatie, en eventueel aansluitend een asbestsanering uit te voeren, kunnen we er samen voor zorgen dat we asbest in de toekomst (bijna) nergens meer tegenkomen!

 

Bent u zich bewust van eventuele asbest(verdachte) toepassingen in uw gebouw of bedrijf? Het verbaast mij nog altijd op welke plekken ik asbest(verdachte) toepassingen tegenkom. We weten allemaal dat asbest risico’s met zich mee kan brengen, en toch komen we het nog op diverse plaatsen tegen. Is dat erg? In de meeste gevallen niet. Gelukkig is er tegenwoordig bij de meeste toepassingen geen sprake van directe blootstellingsrisico’s. Wel ben ik van mening dat je moet weten waar het zit, want alleen dan kunnen we er op een verantwoorde manier mee omgaan.

Als asbestdeskundige heb ik inmiddels voelsprieten ontwikkeld voor asbest(verdachte) toepassingen op plekken waarvan de meesten zullen denken dat er geen asbest aanwezig is. Ook in mijn vrije tijd kom ik dit soort toepassingen helaas nog vaak tegen. Zoals tijdens een vakantie in België waar ik in een restaurant een flessenrek van asbestverdachte golfplaten zag, een met golfplaten afgewerkt muurtje in Italië, een nagenoeg volledig uit asbest(verdachte)beplating opgebouwd gebouw in Denemarken, prachtige bloembakken van Eternit in Oostenrijk, gevelbekleding in Frankrijk, en noem zo maar op. In de meeste gevallen was het hierbij duidelijk dat het daadwerkelijk om asbesthoudend materiaal ging, in enkele gevallen zelfs sterk beschadigd.

Asbest in gevelbekleding (Frankrijk)

Asbestverdacht Flessenrek (België)

Gebouw nagenoeg volledig opgebouwd met asbest (Denemarken)

Bent u al voorbereid op de speerpunten van de Nederlandse Arbeidsinspectie?

Meer informatie over de speerpunten van de Nederlandse arbeidsinspectie (voor 2022) en onze aanpak is te vinden op onze landingspagina 'Bent u al voorbereid op de speerpunten van de Nederlandse Arbeidsinspectie?'. Ook vindt u hier twee handige downloads:

  • Checklist - op welke speerpunten focust de Nederlandse Arbeidsinspectie in 2022? 
  • Hand-out - hoe ziet een Brzo-inspectie eruit?

Ga naar de landingspagina

 

Over deze blogreeks

In deze blogreeks over 'de Nederlandse Arbeidsinspectie' vertellen onze inhoudsdeskundigen meer over de verschillende speerpunten van 2022 en hoe te voldoen aan de huidige wet- en regelgeving. In deze reeks zijn ook verschenen: 

 

 

 

Heeft u vragen over blootstelling aan gevaarlijke stoffen?

Leg uw vraagstuk voor aan onze experts, wij adviseren graag.