Er is meer nodig dan extra financiële ruimte om klimaatdoelen te halen

Stappen maken met behulp van de bottom-up aanpak

Ondanks deze extra financiële ruimte en de over het algemeen positieve beschouwing en instemming op de miljoenennota vanuit de tweede kamer, is er natuurlijk méér nodig om onze klimaatdoelen te behalen. De Koning deed in zijn troonrede een appel op de leden van de Staten-Generaal om samen te werken met de Tweede Kamer aan de opgaven waar Nederland voor staat.

Uiteraard een goede gedachte, maar ik ben van mening dat er meer kan en nodig is om de klimaatdoelen te halen. Vooral een goede samenwerking tussen de overheid, markt en bewoners is daarbij van essentieel belang is om met die extra financiële ruimte een vliegwieleffect te creëren. De markt heeft vele innovaties klaarstaan en is in staat (gebleken) om onderling nauw samen te werken. En bewoners (hebben) laten zien bereid te zijn tot het verduurzamen van woningen, levensstijl en mobiliteit. Met deze bottom-up aanpak waarin ruimte is voor initiatieven vanuit de markt en bewoners kunnen we, met grote en kleine stappen, samen invulling geven aan de enorme klimaatopgave waar Nederland voor staat.

Bottom-up klimaataanpak vliegwiel in behalen klimaatdoelen

Inmiddels zijn er al veel mooie initiatieven gestart, getest en klaar voor opschaling. Ook de onderlinge samenwerkingen tussen marktpartijen, opdrachtgevers, brancheorganisaties en lokale initiatieven zijn aanwezig om tot successen te komen. Daarom wil ik aandacht vragen voor drie belangrijke voorwaarden die ervoor zorgen dat bestaande en nieuwe bottom-up initiatieven ook daadwerkelijk succesvol worden:  

1. Bereidheid tot onderlinge samenwerking in de markt, binnen branches, met overheid en bewoners
   Vele oplossingen die bijdragen aan het behalen van de klimaatdoelen raken bewoners, als het gaat om (eigen)woning, mobiliteit en de directe leefomgeving. Daarom is het belangrijk dat oplossingen middels participatie transparant tot stand komen en in goede samenwerking. Zo ontstaat draagvlak en kan de implementatie versneld worden.
   
   
2. Fouten maken mag als men ervan leert
   Momenteel zie ik een groeiende afrekencultuur bij tegenvallers; zowel op rijksoverheidsniveau als bij de lokale overheid, met risicomijdend opdrachtgeverschap en het stagneren van nieuwe ontwikkelingen of vormen van samenwerking tot gevolg. Door onder andere transparant samen te werken en de risico’s eerlijk te verdelen en te beheersen, kan dit voorkomen worden.
   
   
3. Zorg dat Nederland(ers) koploper worden
   We denken misschien wel dat we koploper in Europa en de wereld zijn op het gebied van klimaat en de te behalen doelen, maar helaas zijn we dat niet! Meestal scoort Nederland in de middengroep, soms nog lager en een enkele keer hoger. Kijk alleen al naar onze hoofdelijke CO2-uitstoot; deze behoort tot één van de hoogste in Europa. Iedere Nederlander kan aan de klimaatdoelen bijdragen, met kleine en grote stappen.

Ik ben ervan overtuigd dat als we deze drie voorwaarden in acht nemen, er voldoende ruimte ontstaat om vanuit een bottom-up aanpak aan de slag te kunnen. Dat we zo, samen met de extra financiële ruimte voor klimaat vanuit de Miljoennota, een vliegwiel realiseren van klimaatdoelen waar bewoners en markt zelf aan meewerken én van profiteren. En dat we daarmee het kabinet helpen nu zij zelf druk zijn met andere zaken..