Gebieden als rechtspersoon kunnen het verschil maken

15 april 2022, Martin Doeswijk

Vorige week hoorde ik op Radio 1 een interessant fragment over Mar Menor (‘kleine zee’), een zeewatermeer in het zuidoosten van Spanje, dat als eerste Europese natuurgebied een eigen rechtspersoon wordt.

Hoewel geen noviteit, want elders in de wereld krijgen natuurgebieden als rivieren, bossen en meren eigen rechten, vind ik dit een mooi idee. Al eerder schreef ik dat het overgrote deel van onze bodems ongezond is door klimaatverandering, vervuiling, overexploitatie en verlies aan biodiversiteit. Het zou mooi zijn als de bodem een stem krijgt in de besluitvorming.

Dat bracht me op de volgende boeiende gedachte. Het lukt maar niet om de bouwopgave te realiseren, er is ruimtegebrek en veel mensen willen in het toch al drukke westen wonen. Gevolg: er worden plannen ontvouwd om op het laagste punt van Nederland woningen te bouwen.

Wat zou er gebeuren als de bodem in dit gebied rechtspersoonlijkheid zou hebben? Dan zou zeker de vraag gesteld worden, waarom we nog gaan bouwen op een plek die tot in de eeuwigheid nazorg nodig heeft om te voorkomen dat ze dieper wegzakt én overstroomt.

Is het daarom niet veel duurzamer om nieuwe woongebieden aan te leggen op een plek waar meer ruimte is, zoals in zee? Of dat we juist industriële complexen een nieuwe duurzame toekomstbestendige plek geven. De huidige verouderde en verontreinigde locaties, dicht bij woonwijken, kunnen dan duurzaam worden heringericht of teruggegeven aan de natuur.

Het antwoord vergt een langetermijnvisie die verder gaat dan de regeringstermijn van een kabinet, groot denken en tot slot ook innovatiekracht en ondernemingszin. Maar goed, de Afsluitdijk, inpoldering van Flevoland en Deltawerken zijn toch ook niet op één dag gerealiseerd?

De opgaven die op ons bord liggen (klimaat, wonen, ruimtegebrek, vervuiling) liegen er niet om. De oplossingen zijn niet eenvoudig, maar wellicht worden niet zo voor de hand liggende keuzes een reële optie als we in voorkomende gevallen het betreffende gebied rechtspersoonlijkheid geven.

Ik denk daarom dat nú de tijd rijp is om echt werk te gaan maken van landaanwinning in de Noordzee, of van drijvende steden en zo recht te doen aan de bodem die we momenteel overexploiteren. Met als bijvangst een nieuw icoonproject op het cv van Nederland bv.

 

Dit artikel is reeds verschenen in Cobouw

 

Heeft u vragen naar aanleiding van dit blog?

Leg uw vraagstuk voor aan onze experts, wij adviseren graag.