Recent hoorde ik in een podcast met antropologe Jitske Kramer voor het eerst over de ‘liminale fase’, in goed Nederlands ‘het ondertussen’ genoemd. Een ‘tussenfase’ waarin het oude achter ons ligt maar het nieuwe nog niet volledig is vormgegeven. Voor mij een treffende beschrijving van de transitie die de Nederlandse infrasector momenteel doormaakt.
Het lastige daarbij is dat, hoewel we weten waar we afscheid van moeten nemen, het ‘nieuwe’ vaak nog niet (helemaal) helder of mogelijk is. Zo is iedereen het er wel over eens dat het gebruik van nieuwe grondstoffen zo snel mogelijk moet worden afgebouwd. Echter, de toegang tot herbruikbare of biobased materialen is beperkt en voldoet vaak nog niet aan de normen. Daarnaast heeft het principe van ‘project voor project’ aanbesteden, met de prijs als belangrijkste criterium, duidelijk zijn beste tijd gehad. Maar zijn we nog met vallen en opstaan aan het leren hoe je grote opgaves op een goede programmatische wijze aanbesteedt. Verder is ook de houding ‘vertrouwen is goed maar controle is beter’ niet meer passend in de huidige tijd. Toch is het een enorme uitdaging om deze houding te veranderen bij opdrachtgevers die worden gedomineerd door inkopers, juristen, toetsers en controllers.
Het ondertussen is dus een lastige overgangsfase waarbij gevoelens van overgang, vertraging, onduidelijkheid en onbestemdheid horen. Gelukkig biedt de antropologie richting om hier mee om te gaan. Het ondertussen vraagt enerzijds om Chiefs, leiders die zeggen “zo zit het” en zorgen voor continuïteit en structuur in de lopende zaken. Daarnaast is er ook behoefte aan Sjamaans. Begeleiders die vanuit het niet-weten en chaos ruimte voor nieuwe oplossingen en ideeën weten te creëren.
Ik vermoed dat bij mij de Chief kwaliteiten al net wat verder zijn ontwikkeld dan de Sjamaan competenties. Een inzicht dat me helpt bij het nadenken over mijn persoonlijke ontwikkelpad voor de toekomst.
Het ‘infra-ondertussen’ duurt immers nog wel even, dus de noodzaak om mezelf hier verder in te bekwamen is er zeker nog de komende jaren.
(Dit artikel is reeds gepubliceerd in Cobouw)
Leg uw vraagstuk voor!
