Het water staat ons aan de lippen

Waar hou jij je als watertechnoloog mee bezig? Wie zijn jouw klanten?

Samen met een aantal collega’s hou ik me vooral bezig met industriële lozingen en de vergunningen. Dat is voor onze klanten de afgelopen jaren veel ingewikkelder geworden. Onze klanten zijn partijen die te maken hebben met lozingen en zuivering van water, bijvoorbeeld industriële bedrijven, overheden maar ook waterschappen.

Hoe is de huidige situatie op gebied van water?
Op dit moment is de Kaderrichtlijnwater (KRW) van kracht. Dat zijn afspraken die we in Nederland gemaakt hebben over hoe we de waterkwaliteit willen beheersen. Het is Europese wetgeving die op nationaal niveau ingevuld is. Daarin heeft Nederland een aantal doelstellingen voor 2027 vastgesteld om de waterkwaliteit te waarborgen. Maar de waterkwaliteit is nu nog lang niet op het beoogde peil.

Waarom is dat?
Daar zijn een aantal redenen voor. Ten eerste gaat de ontwikkeling van de waterkwaliteit niet zo snel de goede kant op als we hopen. Er werd meer resultaat verwacht van de maatregelen. Die zijn dus minder effectief dan gedacht, of zijn minder snel effectief dan gedacht. Ten tweede zijn de doelstellingen destijds gedaan zonder een realiteitscheck en nu blijkt dat de normen die vastgesteld zijn voor water in sommige situaties niet haalbaar zijn. Achteraf bezien zijn sommige normen onhaalbaar. Denk bijvoorbeeld aan de normen voor een klein stukje zwemwater in een landbouwgebied. Die kunnen vanwege nutriënten nooit behaald worden. Maar we zijn wel gebonden aan het behalen van die doelstellingen.

Wat gaat de Omgevingswet daarin veranderen?
De huidige wetgeving zegt dat er rekening gehouden moet worden met de KRW. Onder de omgevingswet wordt dat strenger geformuleerd. De vergunningen onder de nieuwe wetgeving mogen niet leiden tot verslechtering ten opzichte van de huidige situatie.  Dit kan vergaande gevolgen hebben en ik voorzie een parallel met het stikstofprobleem. De vraag wordt hoe zwaar het verbod op verslechtering weegt. De juridische kaders en definities zijn nog niet duidelijk en ik vrees dat dit alleen via jurisprudentie beslist gaat worden.

Welke gevolgen heeft dat voor jouw klanten?
Voor onze klanten wordt het een groot probleem. Wordt de Omgevingswet op het gebied van water soepel geïnterpreteerd, dan zijn beter gezuiverde lozingen wel toelaatbaar. Maar als de Omgevingswet streng geïnterpreteerd wordt, dan er niet meer geloosd worden dan nu het geval is als niet voldaan wordt aan de KRW doelstellingen. Dat betekent dat een bedrijf niet kan groeien. Maar kan ook betekenen dat er geen woningen bijgebouwd kunnen worden, wat een zeer onwenselijke situatie is bij de huidige woningkrapte.

Een tweede probleem is dat een strikte interpretatie van de Omgevingswet de transitie naar een circulaire economie juist zal belemmeren in plaats van bevorderen. Een belangrijk onderdeel van een circulaire economie is dat grondstoffen hergebruikt worden. Dat betekent verontreinigingen gerecycled worden. Papierfabrieken hebben hier bijvoorbeeld mee te maken. Oud papier is niet schoon. Een deel van de stoffen kom terecht in nieuw papier. Door het decentrale karakter van de Omgevingswet, ligt de nadruk juist op lokale vergunningen en overziet men niet het gehele plaatje, waar we dit allemaal voor doen: een schonere, duurzame wereld creëren.

Hoe kan TAUW daarbij helpen?
De bestaansgeschiedenis van TAUW ligt in grond en water, dus wij hebben jarenlange ervaring op dit gebied. Wij helpen bedrijven met emissietoetsen, waarin we bekijken hoe de restlozing past binnen de normen van het oppervlaktewater. We verzorgen ook deze emissietoetsen voor vergunningen en wij helpen gemeentes met het ontwikkeling van hun omgevingsplan. Wij kunnen lokale overheden en waterschappen helpen het kennisniveau te verhogen en mee helpen beleid te ontwikkelen. TAUW werkt zowel landelijk als Europees en heeft in dat kader voldoende expertise in huis om ook na de invoering van de Omgevingswet onze klanten goed te bedienen.