De titel van deze blog doet wellicht vermoeden dat het over een politiek beladen onderwerp gaat, maar mijn schrijven heeft niets van doen met de migratiedoelen van ons toekomstige kabinet. Ik schrijf hier over een burgerinitiatief met de ambitie om in tien jaar tijd een nieuwe ecologische hoofdstructuur van landbouwgrond te ontwikkelen, bestaande uit een buffer van 300.000 hectare (dit is 15% van de landbouwgrond in Nederland) verantwoord gebruikte grond. En de relatie die dit kan hebben met ons vakgebied. Niettemin een belangwekkend onderwerp dus!
Door deel te nemen aan dit burgerinitiatief worden fondsen geworven waarmee landbouwgrond wordt opgekocht. Met pachters worden verantwoorde keuzes gemaakt over het terugdringen van het intensieve grondgebruik; denk hierbij aan het stoppen met drijfmestinjecties, gebruik van kunstmest en pesticiden en gewas monoculturen. Hierna volgt de herinrichting van het gebied tot een aantrekkelijk duurzaam beheerd boerenland met volop ruimte voor allerlei biodiversiteit op en in de bodem, waarbij haagsingels worden hersteld, er ruimte is voor verrommeling en wisselteelt en pachters bovendien rendabel kunnen boeren.
Omdat een gemeenschappelijke visie op een toekomstbestendige ruimtelijke inrichting van Nederland ontbreekt, vroeg ik me af of initiatieven als Land van Ons ook in de bouwnijverheid kansrijk zouden kunnen zijn?
Stel je eens voor dat we ontwerpen, bouwen en inrichten vanuit vergelijkbare principes van het genoemde burgerinitiatief: we stoppen met ontwikkelingen die louter op korte termijn economisch gewin opleveren, net als met het importeren van primaire grondstoffen. Ook gaan we niet meer bouwen in laag gelegen gebieden of uiterwaarden.
Wanneer politiek samen met belanghebbende bewoners en bedrijven meer werk maken van het formuleren van een gezamenlijk idee over lokale ontwikkelingen in hun dorp, stad of wijk, zouden oplossingen als circulaire bouw, focus op lange termijn ambities en het monetariseren van duurzame ontwikkeling met langdurige sociale en financiële verplichtingen de norm worden.
Dit zou een oplossing kunnen zijn voor de groeiende concurrentie om de almaar schaarsere ruimte bij de inrichting van ons land. Ik kan me zo voorstellen dat onze leefomgeving er dan groener uitziet, gericht op duurzaam beheer, robuuster en bestand tegen de gevolgen van klimaatverandering. Kortom het is een fijne plek voor toekomstige generaties.
Wanneer we onze gave ideeën en technisch vernuft inzetten vanuit een meer holistische blik, kunnen we de maatschappelijke opgaven op een duurzame manier aanpakken, zonder dat het ten koste hoeft te gaan van onze spaarzame bouwstoffen en ruimte. Een beetje zoals de Land Van Ons gedachte dus. En zo hoop ik dat initiatieven als Land van Ons, ons duurzame (!) Land van Ooit worden.
Dit artikel is reeds verschenen in Cobouw
Leg uw vraagstuk voor aan onze experts, wij adviseren graag.
