5 December was het Wereld Bodem Dag, en met het thema ‘De bodem – waar ons voedsel begint’ was dit een mooi moment om vitale bodems onder de aandacht te brengen.

Het zal u niet ontgaan zijn dat in dezelfde week ook de Biodiversiteitsconferentie van de Verenigde Naties in Montreal van start ging. En ook de berichtgeving die hierover loskomt is enorm én nogal onheilspellend. Onder andere over het misbruik van de bodem. Zo gaat er jaarlijks 75 miljard ton vruchtbare aarde verloren, doordat we de bodem te vaak ploegen en verrijken met kunstmest waardoor deze wordt uitgeput.
En dit is alleen nog maar als gevolg van landbouw. Tel hier onze antropogene activiteiten, die de bodemkwaliteit verder verslechteren, maar eens bij op. Denk aan verdichting bij bouwwerkzaamheden, erosie, het verlies aan organische stof of het ontstaan van bodemverontreiniging. Antropogeen is interessant in deze context. De naamgeving van het huidige tijdperk waarin wij leven - het Antropoceen als opvolger van het Holoceen - is weliswaar geen officiële tijdschaal binnen de geologie, maar bedacht om de menselijke activiteiten te duiden die een enorme invloed hebben gehad op onder andere de atmosfeer en biosfeer op aarde.
De vruchtbare aarde - in de volksmond ook wel zwarte grond genoemd - wordt beschouwd als goede gronden voor de landbouw, maar is overal belangrijk. En dus ook relevant voor bouw-, infra- en natuurontwikkelingsprojecten waar groenvoorzieningen een plek krijgen. Zwarte grond is zeer gevoelig voor antropogene ingrepen. Het is niet alleen belangrijk om ons hiervan bewust te zijn, maar ook om hier in alle projecten naar te handelen en zo bij te dragen aan vitale bodems.
We krijgen in deze tijd veel destructief nieuws over ons heen. Dat is grotendeels het gevolg van ons eigen handelen (antropogeen). Kunnen we dit tij keren? Denk dan aan de wijze woorden van Confucius: “Het beste moment om een boom te planten is 10 jaar geleden. Het op één na beste moment is nu.”
Dit artikel is reeds verschenen in Cobouw
Leg uw vraagstuk voor aan onze experts, wij adviseren graag.