Verschillende aspecten in de openbare ruimte kunnen bijdragen aan het welbevinden van de mens. Zo is het bekend dat zowel groen als water stressreducerend kan werken en stimuleert om naar buiten te gaan. Sociale veiligheid is een ander essentieel aspect dat hieraan bijdraagt. Voelen mensen zich prettig en veilig op een bepaalde plek, dan zijn zij eerder geneigd om naar buiten te gaan. Voelt men zich onveilig op straat, dan blijven mensen juist binnen of gaan met een grote boog om deze plek heen. In die zin is sociale veiligheid een van de beginselen van een gezonde leefomgeving.
Het veiligheidsgevoel van mensen is van veel aspecten afhankelijk, waaronder natuurlijk persoonlijke ervaringen, maar door een aantal richtlijnen mee te nemen bij het ontwerpen van openbare ruimte, kan al een grote slag worden geslagen in het creëren van sociaal veilige plekken. De manier waarop de directe omgeving is ingericht beïnvloedt namelijk het veiligheidsgevoel en het gedrag van mensen. Goed ontworpen plekken maken het criminaliteit en overlast moeilijk, terwijl niet goed doordachte plekken dit juist kunnen uitlokken. Bij het maken van sociaal veilige plekken hanteren wij bij Tauw richtlijnen die zijn gebaseerd op de zogenaamde ZETA-richtlijnen uit het Handboek Veilig Ontwerp en Beheer (Lopez et al., 2008). Door deze richtlijnen mee te nemen in het ontwerp, creëren wij sociaal veilige plekken.
Verlichting maakt een integraal onderdeel uit van het ontwerp van de openbare ruimte. De juiste verlichting draagt bij aan de zichtbaarheid op een bepaalde plek, door verblijfsplekken en routes aan te geven. Bovendien kan verlichting een plek vele malen aantrekkelijker maken door bepaalde aspecten aan te lichten.
Om de openbare ruimte sociaal veilig in te richten moet er altijd aandacht zijn voor de Zichtbaarheid, Eenduidigheid, Toegankelijkheid en Aantrekkelijkheid. Zichtbaarheid gaat over zien; zichtlijnen in een overzichtelijke ruimte met een menselijke maat. Zichtbaarheid gaat ook over gezien worden; er moet voldoende zicht zijn op een plek, op meerdere momenten van de dag. De aanwezigheid van andere mensen is daarbij van belang: mensen trekken immers mensen aan. Eenduidigheid gaat vooral over duidelijkheid: wie maakt waarvan gebruik en wie is eigenaar van een plek? Daarnaast moet een plek toegankelijk zijn voor gewenst gebruik, maar juist ontoegankelijk voor ongewenst gebruik. Aantrekkelijkheid spreekt voor zich: Alles dat we doen in de openbare ruimte moet bijdragen aan een goede ruimtelijke kwaliteit!
Leg uw vraagstuk voor aan onze experts, wij adviseren graag.
