Detachering ecoloog bij gemeente Amsterdam, Zuidas

De opdracht

In de periode van juni 2022 tot eind december 2023 was senior ecoloog Maikel Aragon van den Broeke voor acht uur per week gedetacheerd bij de gemeente Amsterdam, stadsdeel Zuidas. De aanleiding voor deze detachering was de hoge ambitie op het gebied van biodiversiteit, zoals beschreven in het ‘Plan voor een groene Zuidas’ uit 2017, waar tot medio 2022 nog (te) weinig van terecht gekomen was. Maikels taak was, naast het adviseren van lopende projecten, om deze ambitie te concretiseren en vooral de aandacht voor natuurinclusief bouwen en biodiversiteit binnen het stadsdeel te verstevigen.

De oplossing

De detachering startte met het opstellen van een essentieel product, namelijk ‘Biodiversiteit Zuidas, een analyse van de bestaande situatie en toekomstige mogelijkheden’. Dit product werd de basis om op voort te bouwen. De conclusie was dat er op dit moment te weinig groen is en het wel aanwezige groen van onvoldoende kwaliteit is voor de lokale biodiversiteit.

Er werden focuslocaties voor vergroening en natuurinclusief bouwen aangewezen en realistische focussoorten (van de soortgroepen bijen, dagvlinders, vogels, vleermuizen en planten) geselecteerd. Daarbij zijn specifieke inrichtings- en beheermaatregelen voor de focussoorten in het rapport opgenomen.

Met bovengenoemde basis is Maikel verder gegaan. Hij heeft zijn impact kunnen maken door:

• Wekelijks op het gemeentekantoor aanwezig te zijn en daarmee fysiek aanspreekpunt te zijn voor gemeenteambtenaren
• Voor kavelontwikkelingen concrete natuurinclusieve eisen op te stellen die verwerkt werden in bouwenveloppen
• Ervoor te zorgen dat natuurinclusief bouwen als een selectiecriterium bij tenders werd opgenomen, de beoordelingsaspecten te concretiseren, en als lid van de selectiecommissie uiteindelijk de tenderinschrijvingen te beoordelen
• Verschillende sessies met de ontwerpers van de openbare ruimte van de Zuidas te organiseren om hen bewust(er) te maken en te leren hoe je voor flora en fauna ontwerpt
• Voor drie deelgebieden op de Zuidas een ecologische visie met doelsoorten te ontwikkelen om de openbare ruimte mee te ontwerpen en die als eis aan de ontwikkelaars van de kavels op te leggen
• Ecologische rondleidingen op de Zuidas te geven om het groene bewustzijn van ambtenaren te vergroten
• Aan te (blijven) kaarten dat de huidige insteek van het groenbeheer, gericht op beeldkwaliteit, niet volstaat voor meer natuur en biodiversiteit op de Zuidas

Het resultaat

Al met al heeft Maikel in de periode van ruim 1,5 jaar verschillende processen beïnvloed. Via een reguliere opdracht had hij nooit de resultaten kunnen bereiken die hij via detachering heeft bereikt. Hoofdontwerper openbare ruimte en supervisor groen van de gemeente Amsterdam beaamt dit:

“Maikel heeft natuurinclusief ontwerpen gepromoot en prominenter bij de Zuidas op de kaart gezet.” - Ton Muller, gemeente Amsterdam 

De opdrachtgever heeft dankzij onze inzet een tastbaar product gekregen in de vorm van het rapport ‘Biodiversiteit Zuidas’ met concrete handvatten voor de ontwerpers en projectleiders van de Zuidas, evenals veranderde werkwijzen en een groter bewustzijn als het gaat om groen, natuur en biodiversiteit.

“We zijn ontzettend blij dat we deze detacheringsopdracht op het gebied van natuurinclusief ontwerpen en biodiversiteit voor de gemeente Amsterdam mochten uitvoeren. Door daadwerkelijk bij een gemeente aanwezig te zijn en ambtenaren te inspireren en te ondersteunen, is tastbare verandering mogelijk ten gunste van natuur en biodiversiteit. Ik kan mij voorstellen dat andere gemeenten ook behoefte hebben aan een vergelijkbare aanpak door een (externe) ecoloog.”