Leidraad gidssoorten Almere

De opdracht

De Visie Ecologie 2020 en Uitvoeringsagenda ecologie 2020-2024 van Almere zijn de belangrijkste redenen voor het opstellen van een Almeerse Leidraad Gidssoorten. Daarnaast is een recent samenwerkingsverband gevormd tussen meerdere grote gemeenten, waaraan Almere deelneemt. Binnen deze samenwerking werkt elke gemeente haar eigen gidssoorten uit om uiteindelijk tot een landelijke Leidraad Gidssoorten te komen, waarin informatie over inrichtings- en beheermaatregelen voor tientallen gidssoorten is opgenomen. Uiteindelijk doel is om de leefgebieden van soorten te behouden en te verbeteren en landelijk toe te werken naar tenminste een gezonde Basiskwaliteit Natuur (BKN).

De oplossing

Gemeente Almere heeft TAUW gevraagd om 10 gidssoorten uit te werken: de grote vos, grote weerschijnvlinder, witbaardzandbij, rietorchis, bijenorchis, snoek, scholekster, zwarte roodstaart, boomkrekel en rugstreeppad. TAUW is eind 2023 met deze opdracht aan de slag gegaan, en wel als volgt:

1. Infobladen: de eerste stap betrof het verzamelen over de habitatseisen van de gidssoorten. Denk hierbij aan kwalitatieve beschrijvingen van de benodigde landschapselementen, kwantitatieve specificaties en het benodigde groen- of waterbeheer. Deze informatie is verzameld door contact op te nemen met soortenexperts van natuurorganisaties, uitgebreid literatuuronderzoek en het benutten van eigen kennis en ervaring. Op basis van de 5 V’s (Verblijfplaatsen, Voedsel, Verbinding, Veiligheid en Variatie) is vastgesteld wat de soorten nodig hebben. De informatie is verwerkt in 10 heldere infobladen (zie figuur rechts).
   
   
2. Visualisaties: na uitwerking van de habitatseisen is gevisualiseerd hoe een leefgebied er uit zou kunnen zien (zie figuur 2). De visualisaties zijn op basis van verschillende Almeerse schaalniveaus (stadsparken, groene scheg, groen om de stad, groene buurten en groenblauwe routes) opgesteld. Elke visualisatie op schaalniveau is gebaseerd op een bestaande locatie die kenmerkend is voor Almere (zie figuur boven).
   
   
3. Gebruikershandleiding: na afronding van de infobladen en de visualisaties is er een gebruikshandleiding opgesteld voor iedereen die deze informatie wil gebruiken.

Het resultaat

Het eindresultaat betreft de Leidraad Gidssoorten Almere, waarin alle infobladen en visualisaties (per soort) terug te vinden zijn. De Leidraad is bedoeld voor de makers en beheerders van de stad, voornamelijk ontwerpers, projectontwikkelaars, projectleiders, groen- en waterbeheerders, beleidsmakers en bestuurders.
Door de goede feedback van de gemeente Almere, het raadplegen van externe soortenexperts en goede interne kwaliteitsborging, is het eindproduct zeer positief ontvangen door de opdrachtgever.

Als vervolg op deze opdracht mochten wij voor de gemeente Amersfoort in de periode oktober 2024 tot en met april 2025 nog eens 14 gidssoorten uitwerken: gierzwaluw, weidebeekjuffer, oranjetipje, boommarter, ringslang, grutto, geelsprietdikkopje, zwartkop, grote bonte specht, otter, bermpje, zandhagedis, hazelworm en sleedoornpage.