Periode:
Fase AB: juni 2019 - september 2020
Fase CD: oktober 2020 – november 2023
Opdrachtgever: Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat
Betrokken Tauw adviseur:
De MIRT-Verkenning A15 Papendrecht-Gorinchem is een opdracht voor het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, in nauwe samenwerking met Rijkswaterstaat en de provincie Zuid-Holland. In het aansturende opdrachtgeversteam zijn zowel het ministerie, Rijkswaterstaat als de provincie vertegenwoordigd. Deze partijen vormen samen met de regio Drechtsteden de initiatiefnemers voor het opstarten van de MIRT-Verkenning.
Het project richt zich op het verbeteren van de doorstroming en verkeersveiligheid in beide richtingen op de A15 tussen Papendrecht en Gorinchem, zodat de betrouwbaarheid van de reistijd op het netwerk en de bereikbaarheid van het gebied verbetert. Het projectgebied bevindt zich in het stedelijk gebied van de regio Drechtsteden en loopt door het stedelijk gebied van de regio Gorinchem. De A15 is in deze agglomeratie van ongeveer 330.000 inwoners op meerdere plekken ingeklemd tussen stedelijk gebied, spoorlijnen (Betuweroute en MerwedeLingelijn) en water (Beneden-Merwede en Kanaal van Stenenhoek). Beschermde natuurgebieden en cultuurhistorisch waardevolle gebieden bevinden zich op korte afstand van het projectgebied. De A15 vormt in dit gebied een belangrijke logistieke verbinding tussen de haven van Rotterdam, Arnhem, Nijmegen en Duitsland.
TAUW, Goudappel, APPM en Rebel voeren gezamenlijk alle advieswerkzaamheden uit voor de MIRT-Verkenning A15 Papendrecht-Gorinchem, zowel in fase AB als in fase CD, in opdracht van het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. Fase AB van de MIRT-Verkenning is afgerond in september 2020, en fase CD van de MIRT-Verkenning is afgerond in november 2023.
Door het consortium zijn in fase AB (de eerste fase van de MIRT-Verkenning) de volgende werkzaamheden uitgevoerd:
Eindproducten van de fase AB betreffen de opgestelde Nota kansrijke alternatieven en de NRD als eerste stap in de m.e.r.-procedure.
In fase CD (de tweede fase van de MIRT-Verkenning zijn de volgende werkzaamheden uitgevoerd:
Fase AB van de verkenning liep van juni 2019 tot en met september 2020. Deze fase was gericht op de analyse van het verkeerskundige probleem en het inventariseren en breed ophalen van oplossingsrichtingen. Bij de start van de verkenningsfase is een inventariserende probleem- en gebiedsanalyse opgesteld en is er een breed stakeholderproces opgezet. In verschillende (informatie)bijeenkomsten, ateliers en werksessies konden stakeholders meedenken over mogelijke oplossingen en ook over (duurzame) meekoppelkansen die werden gezien. De oplossingen die zijn opgehaald varieerden van Smart-Mobility maatregelen, zachte en harde mobiliteitsmanagement maatregelen tot infrastructurele maatregelen. Er was ook veel variatie in het type en de reikwijdte van de oplossingen, van een aanpassing van de toerit tot het verdubbelen van een N-weg met ongelijkvloerse kruisingen. De opgehaalde meekoppelkansen zijn in een apart spoor verder verkend op kansrijkheid. De oplossingen zijn in eerste instantie op hoofdlijnen beoordeeld op doorstroming en verkeersveiligheid op het hoofdwegennet en onderliggend wegennet, op ruimtelijke impact, kosten en technische uitvoerbaarheid. Op basis hiervan bleven de kansrijkere oplossingen over. Deze eerste selectie is vastgelegd in de Groslijst Oplossingsrichtingen.
De kansrijkere oplossingen zijn gegroepeerd tot 6 maatregelpakketten. Deze omvatten zowel infrastructurele maatregelen, uitbreiding van het openbaar vervoer, smart mobility maatregelen als mobiliteitsmanagement maatregelen. De infrastructurele pakketten zijn uitgewerkt tot schetsontwerpen. De kansrijke infrastructurele maatregelpakketten zijn verkeerskundig doorgerekend voor zorgvuldige effectbeoordeling op doorstroming. De verkeersveiligheidseffecten en de beoordelingen van milieueffecten vonden kwalitatief plaats. Samen met een inschatting van de kosten per pakket vormde dit input voor de verdere selectie van de meest kansrijke maatregelpakketten. Dit is vastgelegd in de Notitie Kansrijke Alternatieven (NKA) en de Notitie Reikwijdte en Detailniveau (NRD) ter voorbereiding van het planMER. Beide documenten zijn bestuurlijk vastgesteld.
Fase CD loopt vanaf oktober 2020 en is in november 2023 afgerond. Deze fase richt zich op het beoordelen van de kansrijke alternatieven en varianten en de keuze van / samenstelling tot een voorkeursalternatief. Gedurende de fase CD zijn drie alternatieven en drie varianten onderzocht, die gericht zijn op het vergroten en/of beter benutten van de wegcapaciteit door uitbreiding van de huidige rijksweg, al dan niet gecombineerd met het nemen van Smart Mobility- en mobiliteitsmaatregelen. Voor de alternatieven is een Inpassend Ontwerp (IO) opgesteld. De alternatieven zijn verkeerskundig en op enkele milieuthema’s doorgerekend en beoordeeld op verscheidene (milieu)effecten. De (milieu)effecten van de varianten zijn kwalitatief bepaald.
Verdiepende studies
In fase CD zijn diverse gevoeligheidsanalyses uitgevoerd, bijvoorbeeld voor het in beeld brengen van het effect van een maximumsnelheid van 130 km/u overdag (in plaats van 100 km/u) op de verkeerssituatie op de A15, en het effect van verkeersmodel NRM 2021 (in plaats van NRM 2019). Het verkeersmodel NRM2021 is gebruikt voor het stikstofdepositie onderzoek, waarvoor het Aerius model is gehanteerd. In de Passende beoordeling zijn onder meer de stikstof effecten beschouwd en is een doorkijk gegeven naar de haalbaarheid van de ADC-toetsing.
De milieueffecten worden beschreven in het planMER. De resultaten van de maatschappelijke kosten-batenanalyse (MKBA) en de SSK-raming leveren samen met de effectbeoordelingen in het planMER belangrijke beslisinformatie voor het trechteringsproces naar een voorkeursalternatief (VKA).
Parallel aan het uitvoeren van de effectstudies voor het planMER zijn in fase CD drie haalbaarheidsstudies (inpassing A15 op het gedeelte van het tracé langs de Beneden Merwede, inpassing A15 langs het Kanaal van Steenenhoek en inpassing N216) uitgevoerd. De uitgevoerde effectstudies, parallelle studies, planMER, MKBA en SSK-raming leverden beslisinformatie op voor het trechteringsproces en de keuze of samenstelling van een VKA.
Uit de verkeersonderzoeken in de beoordelingsfase van de MIRT-verkenning A15 Papendrecht–Gorinchem bleek dat in de prognoses van de projectalternatieven de verkeersdruk op het knooppunt Gorinchem toeneemt. Om de problematiek beter te kunnen duiden en de gevolgen voor de verkenning en de regio beter in te kunnen schatten, is op verzoek van het opdrachtgeversteam een nader onderzoek met betrekking tot het knooppunt uitgevoerd. Dit onderzoek geeft inzicht in het effect op de rijkswegen en geeft daarbij ook een beter inzicht in de effecten op het onderliggend wegennet. Door het consortium is voor deze verdiepende studie een aanpak uitgewerkt inclusief een stakeholdertraject om kennis en inzichten bij betrokken ambtelijke partijen te ontsluiten. De oplossingsrichtingen voor knooppunt Gorinchem zijn vervolgens in combinatie met de tracéalternatieven en bijbehorende varianten in vier samenstellingen onderzocht met het NRM2023 verkeersmodel.
Pauzering MIRT-Verkenning A15
Vanwege de actualiteit m.b.t. stikstofruimte en beschikbare middelen (financiën en personeel) is door de minister in het BO Leefomgeving d.d. 16 juni 2023 besloten deze Verkenning vooralsnog te pauzeren. Hierna is in beeld gebracht door het consortium i.s.m. het opdrachtgeversteam wat er nodig is voor de afronding en archivering van het project. Het consortium heeft hierin proactief een proces uitgedacht en neergezet, met als doel de te pauzeren verkenning af te sluiten met een concreet resultaat: het vaststellen van een voorlopig bestuurlijke voorkeursalternatief.
Daarvoor is op basis van alle onderzoeksresultaten met behulp van een beslisboom een analyse uitgevoerd en redenatielijn opgezet om te komen tot een voorlopige bestuurlijke voorkeursalternatief keuze. Ook zijn de bestuurlijke afspraken tussen het Rijk en de regio voorbereid, welke in het BO MIRT november 2023 zijn vastgesteld.
TAUW verzorgde in fase AB het planstudiemanagement (effectbeoordelingen milieu in groslijst oplossingsrichtingen, Factsheets, gebiedsanalyse, NRD), duurzaamheidsspoor (omgevingswijzer- en ambitiewebsessie) en het technisch management (schetsontwerpen en ontwerpnota, kostenraming en -nota). APPM verzorgde het omgevingsmanagement (stakeholdermanagement en communicatie, organisatie van ateliers en informatiebijeenkomsten) en risicomanagement. Goudappel verzorgde de verkeerskundige berekeningen, probleemanalyse en effectbeoordeling verkeer- en verkeersveiligheid. Rebel verzorgde het projectmanagement, Beoordelingskader en Nota Kansrijke Alternatieven (NKA).
TAUW verzorgt in fase CD het projectmanagement, contractmanagement, planstudiemanagement (uitvoeren milieueffectbeoordelingen en verdiepende studies, opstellen planMER en haalbaarheidsstudies) en technisch management (inpassende ontwerpen en ontwerpnota, kostennota). APPM verzorgt het risicomanagement en omgevingsmanagement (stakeholdermanagement en communicatie, meekoppelkansenproces en organisatie van ateliers en informatiebijeenkomsten). Goudappel voert de verkeerskundige berekeningen en analyses uit en verzorgde de effectbeoordeling van de aspecten doorstroming, verkeersveiligheid, geluid, luchtkwaliteit en gezondheid. Rebel verzorgt het opstellen van de maatschappelijke kosten-batenanalyse (MKBA).
Leg uw vraagstuk voor aan onze adviseurs, wij helpen graag.
