Onderzoek naar bodemdichtheid en bodemvruchtbaarheid in stadsparken Deventer

De opdracht

De gemeente Deventer maakt zich zorgen over de bodemgesteldheid in de stadsparken Rijsterborgherpark en Worpplantsoen. In beide parken worden regelmatig evenementen georganiseerd, met mogelijk nadelige gevolgen voor de bodemcondities, vooral als het gaat om bodemverdichting. Aan de hand van een uitgebreid onderzoek is vastgesteld welke bodemparameters kritisch zijn en oplossingen bedacht voor de geïdentificeerde problemen.

De oplossing

Tijdens het bodemonderzoek dat plaats vond van eind augustus tot begin september 2024 heeft TAUW de volgende werkzaamheden uitgevoerd:

• Sonderingen om de bodemverdichting te bepalen
• Regenwormtellingen als maatstaf voor de activiteit en diversiteit van het bodemleven
• Grondboringen voor het beschrijven van de bodemopbouw en het nemen van monsters voor de analyse van de bodemvruchtbaarheid

Wat de analyses van de bodemvruchtbaarheid uniek maakt, is dat er niet alleen gekeken wordt naar de uitwisselbare nutriënten, maar ook naar wat het microbiële bodemleven vrijmaakt en wat de beschikbare langetermijnvoorraad van de bodem is.

Het resultaat

Uit het onderzoek bleek dat van alle onderzochte parameters alleen de bodemverdichting negatief afweek. De gemeten indringingsweerstand lag vanaf 10 cm tot 50 à 60 cm onder het maaiveld boven de 3 megapascal (MPa), met een piek van ongeveer 4,5 MPa. Dit duidt op een sterke mate van verdichting, wat te hoog is voor gezonde wortelgroei, beluchting en waterdoorlatendheid. De indicatoren voor bodemvruchtbaarheid, bodemmilieu, wormenpopulatie en microbiologisch functioneren waren daarentegen redelijk tot goed.

Voordat corrigerende maatregelen worden genomen om de bodemdoorlatendheid te verbeteren, is het aan te raden om eerst een vegetatieonderzoek uit te voeren. Dit onderzoek helpt vast te stellen of bomen, struiken en grasmat in de huidige situatie daadwerkelijk groeiproblemen vertonen.

Naast de aanbeveling voor een vegetatieonderzoek, hebben we alvast een doorkijk gegeven in enkele preventieve en correctieve maatregelen om bodemverdichting aan te pakken, waaronder:

• Vermijden van evenementen tijdens natte periodes of seizoenen
• Gebruik van vaste paden en rijplaten tijdens de op- en afbouw van evenementen
• Inplannen van voldoende rustperiodes tussen de evenementen om de bodem te laten herstellen
• Verbeteren van de bodemstructuur, inclusief mulchen en bevorderen van bioturbatie.
• Indien nodig: het mechanisch losmaken van de bodem, in combinatie met verbetering van de bodemstructuur.