De kunst van implementatie van innovaties: organisatiepsychologie!

Jasper Schmeits

Wie denkt dat de kans van slagen voor een nieuwe innovatie grotendeels wordt bepaald door de techniek, heeft het mis. Timing, visie en doorzettingsvermogen zijn net zo belangrijk of misschien nog wel belangrijker in dit proces. Binnen deze aspecten is de belangrijkste gedeelde noemer ‘de mens’, de hoofdpersonen die je nodig hebt om je ontwikkeling verder te brengen.
De angst van deze personen wekt een weerstand op die bepalend is voor je proces. In de afgelopen jaren ben ik hier vaak tegenaan gelopen. Het is de kunst om hier gebruik van te maken en hier op een slimme manier op in te spelen.

Technisch aspect

In 2015 was ik op zoek naar een nieuwe XRF. Onze oude systemen waren de economische levensduur voorbij en dus was het weer tijd om een nieuwe aan te schaffen. Via onze reguliere leverancier stuitten we op een nieuw systeem: de Microphazir Analyzer , een Near Infra Red meter die asbest kan detecteren. De nieuwe XRF hebben we aangeschaft, maar in de onderhandeling hadden we ook geregeld dat we die asbestmeter een tijdje mochten lenen. Tijdens deze leentijd hebben we diverse zaken getest; asbesthoudende materialen, inventarisaties in gebouwen en gebruik tijdens bodemonderzoek. Op basis van deze metingen hadden we al door dat de techniek een meerwaarde zou kunnen betekenen in ons reguliere werk.

Menselijk aspect

Tot zover het technische aspect, maar nu komt het: ‘Het overtuigen van de asbestspecialisten in huis.’ Daar begon het probleem. Destijds was ik me nog niet bewust van de ‘angsten’ die tot weerstand konden leiden. Enthousiast heb ik een overleg georganiseerd met alle specialisten op het gebied van inventarisatie van asbest in gebouwen. Ik presenteerde deze asbestmeter en gaf aan dat dit een goede ontwikkeling voor hen zou zijn. Al snel kreeg ik de reactie van een ervaren specialist: ‘Gaan we niet doen, want het is ons specialisme om aan te geven welk materiaal asbestverdacht is. We hebben geen apparaat nodig dat ons specialisme vervangt!’

Maanden later kreeg ik meer inzicht in deze opmerking. De angst dat de specialisten uiteindelijk overbodig zouden zijn, was de reden van deze reactie. Als innovatiemanager is het de kunst om deze angst weg te nemen en duidelijk te maken dat de menselijke inbreng nog steeds van belang is. Mogelijk wel op een andere manier, maar vooralsnog zijn wij als mensen nog niet overbodig.

Als reactie op de angst-opmerking had ik een passend antwoord: ‘Een dergelijk apparaat is een toevoeging en kan je specialisme versterken. Er zal altijd iemand nodig zijn die moet bepalen waar gemeten moet worden, die het apparaat goed moet hanteren, die moet controleren of het apparaat goed functioneert, die bepaalt of het gemeten medium geschikt is, etc. Het werk zal veranderen, maar het advies dat we uiteindelijk kunnen geven, kan kwalitatief beter tegen vergelijkbare kosten. 

Organisatiepsychologie

Deze organisatiepsychologie is een basisonderdeel van het innovatieproces. Zo kreeg ik tijdens de implementatie van onze watersensoren enkele telefoontjes van veldwerkers: ‘Ik moest ophouden met die onzin, deze technologie zou ze hun baan gaan kosten!’ Na mijn bevestiging dat ik hun angsten begreep, kon ik rustig toelichten dat het bittere noodzaak is om mee te gaan. ‘Als concurrenten hun processen veranderen en wij niet, lopen we het risico dat we niet meer mee kunnen. En ja, dan heb je geen baan meer! Ik zal niet ontkennen dat de invulling van je baan verandert; de sensoren moeten geplaatst worden, op basis van uitschieters in de resultaten zullen verificatiemonsters genomen moeten worden en bij storingen zal nog steeds iemand het veld in moeten. Maar je hebt dan nog steeds een baan én mogelijk kunnen we het zelfs leuker maken’.

Leuk om te horen dat je dan al snel de acceptatie krijgt met reacties als: ‘Ooh zit dat zo, goed bezig dan! En als ik ergens in kan helpen/meedenken, dan hoor ik het graag!’ De kunst van een innovatiemanager is het meekrijgen van eerst de organisatie, maar later in het proces ook zeker de klant die vergelijkbare angsten heeft.

Eigen angst

Als nabrander moet ik nog wel meegeven dat ik zelf ook tegen een angst ben aan gelopen: het gebruik van Machine Learning in onze adviezen. De computer wordt geleerd om complexe processen op te lossen, zoals gepresenteerd in deze video

 

Dit wekt ook bij mij angst op. Ben ik als adviseur straks dan overbodig? Ben ik straks nog wel nodig of gaat de computer mijn taak overnemen? Hopelijk kan onze Machine Learning specialist  mij ervan overtuigen dat dit innovatieproces toch vergelijkbaar is en dat ik niet bang hoef te zijn: ‘Alleen de manier van werken verandert!’

Lees ook deze blogs van Jasper Schmeits:

Hoe kunnen wij u helpen?

Leg uw vraagstuk voor aan onze experts, wij adviseren graag.

Jasper Schmeits
T: +31 65 37 94 21 7
E:jasper.schmeits@tauw.com
LinkedIn
Jasper Schmeits