De wereld moet vergroenen. De industrie dus ook. Dat is een grote uitdaging voor een sector die decennialang gewend is fossiele bronnen te gebruiken en verantwoordelijk is voor bijna een derde van de CO2-uitstoot in de wereld. Achteroverleunen is er daarom niet meer bij. Al was het alleen al omdat de maatschappij om actie vraagt. Als TAUW zitten we daar bovenop en zijn we van mening dat je als industrie hier meer dan ooit op moet anticiperen. Waarom? De 3 belangrijkste redenen lichten we hieronder toe.
We merken dat het bevoegd gezag niet meer de enige is die industriële productieprocessen beoordeelt. Het voortbestaan van onze industriële opdrachtgevers hangt van zoveel meer af dan een milieu- en veiligheidsakkoord van deze instanties. Maatschappelijke actoren zijn meer dan ooit aanwezig. In normale mensentaal betekent dit dat de industrie meer moet doen dan binnen de regels kleuren om door Jan met de Pet geaccepteerd te worden. Bedrijven moeten aan de maatschappij (en hun aandeelhouders) kunnen uitleggen wat ze doen, en bovendien laten zien dat ze op milieuvlak willen verbeteren. Uiteindelijk bepaalt de omgeving wat nog acceptabel is. Recente voorbeelden met Shell en Tata Steel onderstrepen dit. Dat is een langdurig proces, en je zult zien dat - vooral voor de traditionele industrieën als olie, gas en metaal - het bevoegd gezag hierin anders en vooral scherper gaat acteren.
Los van het feit dat de maatschappelijke druk om te vergroenen toeneemt, wordt het ook keihard afgedwongen. Er komen steeds meer regels, en die worden steeds strenger. Dat geldt zowel voor de oude als nieuwe industrie. Deze regels komen samen in de Europese Green Deal, waarmee op Europese schaal een stok achter de deur is geplaatst om letterlijk en figuurlijk duurzaam te veranderen. Het moet de Europese Unie omvormen tot een moderne, grondstoffenefficiënte en concurrerende economie. Internationaal zijn we die verplichting met elkaar aangegaan. En als bedrijf zul je uiteindelijk aan die Europese duurzaamheidsstandaarden en -doelstellingen moeten voldoen. Hoewel het misschien nog niet altijd even duidelijk is welke grond-, hulp- en afvalstoffen en hoeveel emissies toelaatbaar zullen zijn, en hoe zich dit gaat vertalen naar de eisen aan product, bedrijf en vergunning, zijn de contouren en richting duidelijk genoeg om op te anticiperen.
Het klinkt misschien hard, maar het is de realiteit. Wie wacht met veranderen, heft zichzelf door het scherpere bevoegd gezag, de maatschappelijke druk en de strengere regels uiteindelijk op. Als industrie zul je hier dus meer dan ooit op moeten anticiperen. Een toekomstgerichte en succesvolle industrie vraagt om meer dan 'in compliance' zijn. Het vraagt om een versnelling naar elektrificatie of gebruik van waterstof om in de energiebehoefte te voorzien. En om de uitstoot te verminderen, zul je jezelf een strengere minimalisatieverplichting moeten opleggen dan de wet voorschrijft. De komende jaren wordt een harde link gelegd met milieudata- en monitoring om in Europees verband ook daadwerkelijk appels met appels te kunnen vergelijken. Natuurlijk gaat dit stap voor stap en zijn de grootste bedrijven als eerste aan de beurt. Uitwijken naar de haven van Antwerpen of Roemenië omdat daar minder regels lijken te zijn, behoort straks dus niet meer tot de mogelijkheden. De industrie moet de mogelijke risico’s voor de hele levenscyclus van hun productieproces actiever in kaart gaan brengen, en ernaar handelen om die zoveel mogelijk te verkleinen. Gebeurt dit niet, dan worden er meer dan ooit beperkingen opgelegd, krijg je geen lening meer, vis je naast innovatiesubsidiepotjes en houd je je hoofd uiteindelijk niet meer boven water. Doe je als industrie niets dan kun je, met de stijgende zeespiegel, dit laatste wellicht zelfs letterlijk nemen…
De industriesector moet dus aan de bak. We zeggen niet dat dat eenvoudig is. De uitdagingen laten zich raden. Hoe moet ik mijn installaties veranderen? Welke alternatieve (energie)bronnen kan ik inzetten? Hoe saneer ik een vervuilde locatie? Wat gaat het kosten? Terechte vragen waar de industrie de komende jaren mee worstelt. In de volgende blogs uit deze serie zullen we dieper op deze vraagstukken ingaan.
Het volgende artikel uit deze reeks ontvang u volgende week en zal dieper ingaan op 'De succesfactoren richting een circulaire economie'.
