De kwaliteit van ons oppervlaktewater wordt beschermd via de Europese Kaderrichtlijn Water (KRW). De KRW kent een verbeteringseis waarbij gestelde doelen in 2027 bereikt moeten zijn, maar de verwachting is dat dit in veel wateren niet wordt gehaald. TAUW heeft een quickscan ontwikkeld om in vijf stappen tot gerichte maatregelen te komen om de waterkwaliteit te verbeteren.
Deze visualisatie laat zien welke stappen we doorlopen, gevolgd door uitgebreide toelichting.
Deze stap legt bloot of en waar er knelpunten in het waterlichaam liggen. Het watersysteem wordt ingedeeld in karakteristieke zones. Per zone brengen we aan de hand van bestaande systeemanalyses en (indien niet meegenomen) meetgegevens van de laatste jaren de ecologische toestand in kaart. Daarbij wordt de ecologische toestand per zone samengevat weergegeven. Hiervoor gebruiken we onderstaand raamwerk.
Basisvoorwaarden:
Aanvullende voorwaarden:
Voorbeeld:
Het waterlichaam bestaat duidelijk uit drie verschillende karakteristieke zones die ecologisch anders functioneren. Per zone komt een ander knelpunt naar boven.
Neem contact op met één van onze adviseurs.
Jos Koopman
We kijken naar de KRW-meetpunten die in het waterlichaam zijn gelegen. Deze stap zorgt voor een heldere kijk op:
Voorbeeld:
Het valt op dat de meetpunten op soortenrijkdom goed scoren, maar dat er op abundantie heel laag wordt gescoord. De inrichting (een tekort aan geschikt leefgebied) lijkt een grotere rol te spelen dan fysisch/chemische condities.
De KRW-meetpunten en verschillende zones worden ter plaatse bezocht. Soms is er zelfs bij het waterschap geen actueel beeld van de situatie. We toetsen of het beeld uit de stappen 1 en 2 overeenkomt met de situatie in het veld. We onderzoeken de oorzaken van achterblijvende KRW-scores en zoeken tegelijkertijd naar mogelijke oplossingen. Zijn hier bijvoorbeeld rivierkreeften aanwezig? Of ontbreekt adequaat beheer om rietdominantie te beperken? In het veld leggen we de koppeling tussen de inrichting, het beheer en het ecologisch functioneren. Onze ervaring is dat in deze stap zowel het 'laaghangend fruit' als de complexere opgaves zichtbaar worden.
Voorbeeld:
De overgang van land naar water is in deze zone steil en abrupt. Hierdoor is er geen mogelijkheid voor ‘emerse waterplanten’ om te groeien. Vlak de oever iets af en raster vee beter uit.
Met de kennis die we opgedaan hebben in de stappen 1 t/m 3, kijken we naar verbeteringsmogelijkheden buiten de grenzen van het waterlichaam. Ook planten en dieren die van de waterlichamen gebruikmaken houden zich niet aan grenzen. Door de samenhang met de omgeving te vergroten, boeken we vaak vooruitgang binnen het waterlichaam. Om perspectief te behouden op het behalen van de KRW-doelen voor 2027 is een omslag in onze denkwijze en benadering nodig: kijk over de grenzen van waterlichamen heen. Deze stap geeft inzicht in de kansen en risico's die samenhangen met de omgeving van het waterlichaam, evenals de actoren die hierbij betrokken zijn.
Voorbeeld:
Door de duikers tussen het KRW-lichaam en het aangrenzende systeem met tertiaire waterlopen dieper aan te leggen, kan de uitwisseling tussen soorten beter en sneller plaatsvinden, wat een positieve impact heeft op de EKR-score.
Aan de hand van de resultaten uit de stappen 1 t/m 4 komen we tot concrete adviezen voor gezondere watersystemen die beter presteren op de KRW-maatlat voor 2027. Deze adviezen kunnen zeer divers zijn en gerelateerd aan specifieke locaties of meetpunten, zoals het aanpassen van een oever, het verleggen van een meetpunt, of het plaatsen van een schrikdraad om begrazing te voorkomen. Daarnaast kunnen er ook maatregelen van toepassing zijn op een groter gebied, zoals water vasthouden, het vergroten van de verbinding met de omgeving, het bestrijden van exoten en aanpassingen in het reguliere beheer. Per maatregel beschrijven we het te verwachten effect met betrekking tot de KRW en benoemen we de betrokken actoren. We leggen de nadruk op het zogenoemde 'laaghangend fruit': concrete, relatief eenvoudige en kosteneffectieve maatregelen die gekoppeld zijn aan één of meerdere locaties en die door het waterschap of één externe partij kunnen worden genomen. Indien gewenst kan er een prijsinschatting per maatregel worden gegeven.
De uiteindelijke rapportage van de Quickscan KRW omvat een feitenvel met voorgestelde maatregelen, relevante informatie en een kaart, evenals een beknopte verantwoording. Onze aanpak op maat zorgt ervoor dat deze rapportage een bondig overzicht biedt van uitvoerbare en effectieve maatregelen, en geeft inzicht in concrete stappen om de KRW-doelen te behalen.
Leg uw vraagstuk voor aan onze experts, wij adviseren graag.
