Vijftien procent van de CO2-uitstoot in Nederland vindt plaats in de gebouwde omgeving. Een van de belangrijkste oorzaken hiervoor is dat veel van de energie die we gebruiken voor de gebouwde omgeving, bijvoorbeeld voor verwarming en warm water, uit fossiele brandstoffen wordt gewonnen. En dat terwijl het energiegebruik van de gebouwde omgeving toeneemt en fossiele brandstoffen opraken.
Gemeenten hebben een regierol in het coördineren en faciliteren van de energietransitie. Ze moeten voldoen aan landelijke duurzaamheidsdoelstellingen . Volgens de wet hebben gemeenten een aantal verplichtingen en taken met betrekking tot de energietransitie. Enkele belangrijke aspecten zijn:
De meeste gemeenten leggen op dit moment de focus op het verduurzamen van woningen en andere gebouwen in de gemeente. Dit noemen we de warmtetransitie. TAUW is werkzaam op de hele scope van de warmtetransitie. We zien dat de eerste stappen in de warmtetransitie zijn gezet, maar dat veel gemeenten nog worstelen met waar concreet te beginnen. In onze ervaring loopt men vast in gebrekkige of missende wetgeving, visie en organisatie. Wij en ons door onze sterke procesaanpak en de ervaring met ‘raakvlakthema’s’ zoals hitte in woningen, ondergrond, soortenbescherming en andere ruimtelijke opgaven.
Heeft u vragen over de warmtetransitie? Bijvoorbeeld:
Neem dan gerust contact met ons op.
Hieronder staat een overzicht van type werkzaamheden waarbij TAUW gemeenten ondersteunt.
Stel hem aan één van onze adviseurs.
Esther Snepvangers
Als vervolg op de Transitievisie Warmte werken de gemeenten uitvoeringsplannen uit op wijkniveau. Het wijkuitvoeringsplan (WUP), ook wel uitvoeringsplan genoemd, geeft aan hoe een gemeente van plan is haar wijken aardgasvrij te maken door over te stappen naar duurzame manieren van verwarmen en koken.
Inmiddels hebben we als TAUW al een zevental wijkuitvoeringsplannen (WUP) opgesteld en werken we op dit moment aan een vergelijkbaar aantal. De plannen variëren in grootte, complexiteit en techniek. Geen enkele wijk is immers hetzelfde en kan op exact dezelfde manier worden aangevlogen. Wel hebben wij een aanpak bestaande uit een aantal fasen die wij in elk project terug laten komen. Op welke fase de meeste nadruk komt te liggen of in welke samenstelling het project wordt uitgevoerd hangt af van wat er nodig is en bekijken wij altijd samen met de gemeente en een eventueel betrokken bewonersgroep. De rol van TAUW in WUP-projecten kan verschillen. Voor een flink aantal projecten is TAUW in de lead en verantwoordelijk voor het gehele WUP traject van A(oriëntatie) tot Z(uitvoering). Liever werken wij naast de gemeente. Waarbij wij een team aan ambtenaren en/of inwoners ondersteunen met kennis en expertise om te komen tot een WUP.
De Transitievisie Warmte moet in 2026 worden geactualiseerd als verplicht warmteprogramma onder de Wet gemeentelijke instrumenten warmtetransitie (Wgiw). Vanaf dan moet het warmteprogramma iedere 5 jaar worden geactualiseerd.
Sinds eind 2023 zijn wij bezig met het actualiseren van de Transitievisies Warmte (TVW) naar warmteprogramma’s, onder andere voor de gemeenten Borne en Oost Gelre. Inmiddels hebben wij al vier gemeenten advies gegeven over het omzetten van hun TVW naar een warmteprogramma. Bij het ondersteunen en adviseren van de warmteprogramma’s die wij opstellen passen we onze kennis over beleid en wetgeving toe. Het werken met nieuwe wetgeving is voor ons een gegeven. Naast de Besluit gemeentelijke instrumenten warmtetransitie (Bgiw) en Wet gemeentelijke instrumenten warmtetransitie (Wgiw), hebben wij ook ervaring met de Wcw (Wet collectieve warmte) en natuurlijk met de Omgevingswet. Voor een aantal gemeenten hebben wij inmiddels getoetst of hun warmteprogramma of oude transitievisie warmte voldoet aan de eisen vanuit een omgevingsprogramma. Dit doen we onder andere door het uitvoeren van scans op de mer-beoordelingsplicht. Waar nodig voert TAUW de mer-beoordelingen vervolgens uit.
Veel gemeenten kiezen ervoor te wachten met het opstellen van een warmteprogramma tot de nieuwe startanalyse van het PlanBureauLeefomgeving (PBL) bekend wordt gemaakt. Toch wil een aantal van deze gemeenten nu wel graag meer duidelijkheid over hoe ze de warmtetransitie aanpakken. Voor een aantal gemeenten hebben wij sessies georganiseerd waarbij het komen tot een concrete planning in wijkaanpakken of isolatiestrategie inclusief impact op organisatie en omgeving centraal stond.
Naast dat we werken aan uitgewerkte stukken zoals een WUP of warmteprogramma helpen we gemeenten ook bij het opstellen of bedenken van plannen van aanpak of actieplannen. Dit hebben we gedaan voor wijkuitvoeringsplannen, maar ook voor isolatiestrategieën, zonneplannen en energie-armoede aanpakken.
De samenleving staat voor grote uitdagingen op het gebied van duurzaamheid en energietransitie. De vraag naar duurzame energieoplossingen zoals warmte-koudeopslag (wko), ofwel een open bodemenergiesysteem (obes), neemt toe. Welke innovatieve opties zijn er? En welke oplossingen zijn haalbaar voor uw organisatie of gemeente? De experts van TAUW kunnen u ondersteunen, van haalbaarheidsstudies en innovatieve ontwerpen tot de vergunningsaanvraag en optimalisatie van bestaande warmte-koudeopslagsystemen.
Heeft u behoefte aan een sparringpartner in de warmtetransitie? Ook dit bieden wij aan door middel van een strippenkaart. Provincies en gemeenten kunnen hiervan gebruik maken. Bij de provincie Drenthe wordt dit onder andere ingezet om te kunnen sparren over allerlei vragen rondom wijkuitvoeringsplannen, maar ook om aanwezig te zijn bij bepaalde bijeenkomsten. Als u een strippenkaart bij ons afneemt, bepaalt u zelf een plafondbedrag en houdt u zelf de regie. De uren die u gebruikt voor advies, het begeleiden van bijeenkomsten of andere ondersteunende zaken heeft u zelf in de hand. Wat u niet gebruikt verrekenen we niet.
In deze whitepaper gaan we in op diverse fasen en ‘ingrediënten’ die onmisbaar zijn om te komen tot een goed Uitvoeringsplan: een integraal Uitvoeringsplan waar zowel inwoners, ondernemers, stakeholders en bestuurders achter staan en mee verder kunnen. Op naar een aardgasvrije toekomst! De volgende fasen worden behandeld:
Leg uw vraagstuk voor aan onze experts, wij adviseren graag.
